فهرست مطالب
تخته نرد آنلاین این صفحه را میتوانید همین حالا، بدون نصب و ثبتنام، با رایانه یا دو نفره روی یک گوشی بازی کنید. شما مهرههای سفید را دارید و رایانه مهرههای سیاه را. دکمهٔ تاس بریز را بزنید تا دو تاس روی صفحه بیفتد، بعد روی یکی از مهرههایتان بزنید؛ خانههایی که آن مهره میتواند برود، با نقطهٔ آبی مشخص میشوند. روی مقصد بزنید تا مهره حرکت کند. اگر حرکتی را پشیمان شدید، دکمهٔ برگرداندن حرکت آن را لغو میکند. وقتی همهٔ مهرههایتان به خانه رسید، با زدن روی سینی کنار صفحه آنها را بیرون ببرید. اولین کسی که هر پانزده مهرهاش را بیرون ببرد، برنده است. بازی و امتیازها در مرورگر ذخیره میشوند و اگر صفحه را ببندید، از همانجا ادامه میدهید.
راهنمای استفاده از تخته نرد آنلاین
- حالت بازی را انتخاب کنید؛ با رایانه یا دو نفره روی یک گوشی.
- «تاس بریز» را بزنید؛ اعداد تاسها روی صفحه نمایش داده میشود.
- روی یکی از مهرههای خودتان بزنید تا خانههای مجاز آبی شوند و بعد روی خانهٔ مقصد بزنید.
- وقتی همهٔ مهرهها به خانه رسیدند، با زدن روی سینی کنار صفحه آنها را بیرون ببرید؛ اولین کسی که پانزده مهره را بیرون ببرد برنده است.
قوانین تخته نرد؛ از چیدن مهرهها تا برد
صفحهٔ تخته نرد ۲۴ خانهٔ مثلثی دارد که در چهار ربع ششتایی چیده شدهاند و یک ستون وسط، دو نیمهٔ صفحه را از هم جدا میکند. هر بازیکن پانزده مهره دارد و مهرهها در شروع بازی در جای ثابتی قرار میگیرند. در این ابزار، شما مهرهها را از خانهٔ ۲۴ به سمت خانهٔ ۱ حرکت میدهید و خانههای ۱ تا ۶، که سمت راست پایین صفحهاند، خانهٔ شما هستند. رایانه در جهت مخالف، از ۱ به ۲۴، حرکت میکند و خانهاش ۱۹ تا ۲۴ است. در شروع، دو مهره روی خانهٔ ۲۴، پنج مهره روی ۱۳، سه مهره روی ۸ و پنج مهره روی ۶ قرار دارند و چیدمان حریف قرینهٔ همین است.
در هر نوبت، بازیکن دو تاس میریزد و با هر عدد، یک مهره را به همان تعداد خانه جلو میبرد. میتوانید هر دو عدد را با یک مهره بازی کنید یا با دو مهرهٔ مختلف، اما هر حرکت جداگانه باید به خانهای مجاز ختم شود. خانهای که دو مهره یا بیشتر از حریف دارد بسته است و نمیتوانید رویش بنشینید. خانهٔ خالی، خانهای که مهرههای خودتان را دارد و خانهای که فقط یک مهرهٔ حریف رویش است، مجازند. هدف بازی این است که همهٔ مهرهها را به خانهٔ خودتان برسانید و بعد بیرون ببرید؛ هر کس زودتر این کار را تمام کند، برنده است.

زدن مهره و ورود از وسط
مهرهای که تنها در یک خانه مانده، در اصطلاح بیدفاع است. اگر حریف با یکی از حرکتهایش روی همان خانه بنشیند، مهرهٔ شما را میزند و آن مهره به ستون وسط صفحه منتقل میشود. مهرهٔ زدهشده باید از اول مسیر، یعنی از خانهٔ حریف، دوباره وارد بازی شود. برای مهرههای سفید، ورود با عدد تاس یک روی خانهٔ ۲۴، با عدد شش روی خانهٔ ۱۹ و بقیه به همین ترتیب است. تا وقتی مهرهای در وسط دارید، هیچ مهرهٔ دیگری را نمیتوانید حرکت دهید؛ این مهمترین قانونی است که بازیکنان تازهکار فراموش میکنند و ابزار آن را خودش رعایت میکند.
اگر خانهای که عدد تاس به آن اشاره میکند با دو مهرهٔ حریف بسته باشد، آن عدد را نمیتوانید بازی کنید. اگر هر دو عدد به خانههای بسته اشاره کنند، کل نوبت را از دست میدهید و ابزار با نوشتن حرکتی ممکن نیست، نوبت را به حریف میدهد. به همین دلیل، زدن مهرهٔ حریف وقتی خانهٔ خودتان پر از خانههای بسته است، بسیار قوی است؛ مهرهٔ زدهشده ممکن است چند نوبت پشت در بماند. زدن مهره در این ابزار با صدای کوتاهی همراه است و مهرهٔ زدهشده روی ستون وسط دیده میشود.
جفت، قانون استفاده از هر دو تاس و حرکتهای اجباری
وقتی هر دو تاس یک عدد بیاورند، که به آن جفت میگویند، آن عدد را به جای دو بار، چهار بار بازی میکنید. با جفت شش، بیستوچهار خانه حرکت دارید و میتوانید آن را بین یک تا چهار مهره تقسیم کنید. احتمال آمدن جفت در هر پرتاب یک ششم است، یعنی بهطور میانگین از هر شش نوبت، یک نوبت جفت میآید. به همین دلیل جفتها در سرنوشت بازی نقش بزرگی دارند و بازیکن عقبافتاده همیشه به آمدن یکی دو جفت امید دارد.
قانون ظریفتر این است که اگر ممکن باشد، باید از هر دو عدد تاس استفاده کنید. نمیتوانید عددی را که بازیاش ممکن است، فقط به این دلیل که نمیخواهید، کنار بگذارید. اگر یکی از دو عدد را بازی کنید و بعد عدد دیگر قابل بازی نباشد، در حالی که ترتیب دیگری اجازه میداد هر دو بازی شوند، حرکت شما غیرمجاز است. و اگر فقط یکی از دو عدد قابل بازی باشد، باید عدد بزرگتر را بازی کنید. این ابزار همهٔ ترکیبهای ممکن را پیش از نشان دادن خانههای مجاز میسنجد و فقط حرکتهایی را آبی میکند که با این قانونها جور باشند؛ پس خیالتان راحت است که حرکت غیرمجاز نمیکنید.

بیرون بردن مهرهها و مارس
وقتی هر پانزده مهرهتان در خانههای ۱ تا ۶ قرار گرفت و مهرهای در وسط ندارید، میتوانید بیرون بردن را شروع کنید. با هر عدد تاس، مهرهای را که دقیقا در همان خانه است بیرون میبرید؛ با عدد سه، مهرهٔ خانهٔ ۳. اگر در آن خانه مهرهای نیست، میتوانید با همان عدد مهرهای را داخل خانه جلو ببرید. و اگر عدد تاس از دورترین مهرهتان بزرگتر باشد، مثلا عدد شش در حالی که دورترین مهره روی خانهٔ ۴ است، دورترین مهره را بیرون میبرید. اگر وسط بیرون بردن یکی از مهرههایتان زده شود، باید آن را وارد کنید و دوباره به خانه برسانید و تا آن موقع بیرون بردن متوقف میشود.
در این ابزار، برای بیرون بردن مهره روی مهره بزنید و بعد روی سینی قهوهای کنار صفحه که آبی شده است. مهرههای بیرونرفته به شکل نوارهای باریک در سینی جمع میشوند تا ببینید چقدر به پایان نزدیکید. اگر برنده همهٔ مهرههایش را بیرون ببرد و بازنده هنوز هیچ مهرهای بیرون نبرده باشد، بازنده مارس شده و برنده به جای یک امتیاز، دو امتیاز میگیرد. امتیازها بالای صفحه جمع زده میشوند و با زدن دکمهٔ بازی تازه، دور بعد شروع میشود و امتیازها حفظ میشوند.
راهبردهای پایه برای بردن بیشتر
تخته نرد ترکیبی از شانس و مهارت است. در یک بازی، تاس خوب میتواند بازیکن ضعیفتر را برنده کند، اما در ده بازی، بازیکن ماهرتر تقریبا همیشه جلو میافتد. اولین اصل، بستن خانههای کلیدی است. خانههای ۵ و ۷ مهمترین خانههای اول بازیاند؛ خانهٔ ۵ را با دو مهره ببندید تا مهرههای زدهشدهٔ حریف سخت وارد شوند و خانهٔ ۷، که به آن خانهٔ کنار ستون میگویند، راه فرار مهرههای عقب حریف را تنگ میکند. وقتی چند خانهٔ پشت سر هم را ببندید، دیواری ساختهاید که مهرههای حریف نمیتوانند از آن بپرند و این یکی از قویترین وضعیتهای بازی است.
برای حرکتهای شروع، تجربهٔ بازیکنان حرفهای چند قاعدهٔ ساده دارد. با سه و یک، یک مهره از ۸ و یکی از ۶ را به خانهٔ ۵ ببرید و آن را ببندید. با شش و یک، یک مهره از ۱۳ و یکی از ۸ را به ۷ ببرید. با چهار و دو، خانهٔ ۴ را با مهرههایی از ۸ و ۶ ببندید و با پنج و سه، خانهٔ ۳ را. با شش و پنج، یکی از دو مهرهٔ عقبی را از ۲۴ تا ۱۳ بدوانید؛ حرکتی که در فارسی به نام شیش و بش شناخته میشود. این حرکتها همهجا بهترین نیستند، اما برای شروع، نقطهٔ اتکای خوبیاند.
اصل دوم، مدیریت مهرههای تنهاست. هر مهرهٔ تنها ممکن است زده شود و احتمالش به فاصلهٔ آن تا مهرههای حریف بستگی دارد. مهرهای که شش خانه با مهرهٔ حریف فاصله دارد، در هر پرتاب با احتمال ۱۷ از ۳۶، یعنی کمی کمتر از نصف، زده میشود؛ چون هم عدد شش و هم ترکیبهایی مثل پنج و یک یا جفت دو به آن میرسند. مهرهای که یک خانه فاصله دارد، احتمال ۱۱ از ۳۶ دارد. پس اگر باید مهرهای را تنها بگذارید، آن را جایی بگذارید که کمتر در تیررس باشد، یا جایی که زده شدنش کمهزینه باشد، یعنی نزدیک به ابتدای مسیر خودتان.
مسابقه، نگه داشتن و حمله؛ سه سبک بازی
وضعیت هر بازی را میشود با شمارش فاصله سنجید. عدد فاصله بالای صفحه نشان میدهد هر بازیکن چند خانه تا بیرون بردن همهٔ مهرههایش راه دارد؛ هر کس عدد کمتری دارد، در مسابقه جلوتر است. اگر جلوترید و مهرههای دو طرف از هم گذشتهاند، بازی به مسابقهٔ ساده تبدیل میشود و فقط باید مهرهها را سریع و بیخطر به خانه ببرید. اگر عقبترید، باید تماس را حفظ کنید؛ یعنی چند مهره را در خانهٔ حریف نگه دارید تا شاید در بیرون بردنش مهرهای تنها جا بگذارد و آن را بزنید.
سبک سوم، حمله است. وقتی چند مهرهٔ حریف بیدفاعاند و خانهٔ شما چند خانهٔ بسته دارد، زدن پشت سر هم مهرهها حریف را مجبور میکند نوبتهایش را صرف ورود دوباره کند و شما همزمان خانههای بیشتری میبندید. حمله وقتی موفق است که خانهٔ خودتان آماده باشد؛ زدن مهرهٔ حریف وقتی خانهتان باز است، به او اجازه میدهد بلافاصله وارد شود و حتی مهرههای تنهای شما را بزند. رایانهٔ این ابزار در حالت معمولی همین عوامل را میسنجد؛ فاصله، خانههای بسته، دیوارها، مهرههای تنها و مهرههای زدهشده.
| موقعیت | سبک مناسب | هدف |
|---|---|---|
| جلوتر در فاصله، بدون تماس | مسابقه | بیرون بردن سریع و بیخطر |
| عقبتر در فاصله | نگه داشتن | حفظ مهره در خانهٔ حریف برای زدن بعدی |
| مهرههای تنهای زیاد حریف و خانهٔ آماده | حمله | زدن و بستن خانهها |
| مهرهٔ خودتان در وسط | ورود و دفاع | وارد شدن و پرهیز از تنها گذاشتن مهره |
تاریخچهٔ نرد؛ از شهر سوخته تا امروز
نرد از کهنترین بازیهای تختهای جهان است و ریشههای آن به سرزمین ایران میرسد. در کاوشهای شهر سوخته در سیستان، صفحهٔ بازی و مهرهها و تاسهایی پیدا شده که قدمتشان به حدود پنج هزار سال پیش میرسد و از قدیمیترین نمونههای شناختهشدهٔ بازیهای شبیه نرد به شمار میروند. در ادبیات فارسی هم، داستان معروفی دربارهٔ پیدایش نرد هست: وقتی پادشاه هند بازی شطرنج را به دربار انوشیروان فرستاد و راز آن را خواست، بزرگمهر هم راز شطرنج را گشود و هم در پاسخ، بازی نرد را ساخت. این داستان در شاهنامه و در متن پهلوی گزارش شطرنج آمده است.
نرد در طول قرنها به سرزمینهای دیگر رفت و در اروپا با نام بکگمون شناخته شد. قوانین امروزی، از جمله جهت حرکت و چیدمان آغازین، در بیشتر کشورها یکسان است. در ایران، تخته نرد بیشتر بدون مکعب دوبرابرکننده و با شمارش مارس بازی میشود و نامهای عامیانهٔ اعداد تاس، مثل جهار برای چهار و بش برای پنج، هنوز در قهوهخانهها و دورهمیها شنیده میشود. این ابزار هم به همین سنت نزدیک است؛ امتیاز ساده، مارس دو امتیازی و بدون مکعب.
بازی دو نفره و نکتههای استفاده
در حالت دو نفره، دو بازیکن روی یک گوشی یا رایانه به نوبت بازی میکنند. بعد از هر نوبت، گوشی را به نفر بعد بدهید؛ دکمهٔ تاس بریز فقط برای کسی فعال است که نوبتش است و مهرههای قابل حرکت او با حاشیهٔ آبی مشخص میشوند. این حالت برای سفر، صف انتظار یا وقتی تختهای دم دست نیست، جایگزین خوبی برای تخته واقعی است. اگر برای بازی دیگری به تاس نیاز دارید، تاس آنلاین هر تعداد تاس را میریزد و برای تعیین اینکه چه کسی شروع کند، شیر یا خط سریعترین راه است.
اگر بعد از چند دور تخته نرد دنبال بازی فکری کوتاهتری هستید، وردل فارسی هر روز یک معمای کلمه دارد و حل کننده آمیرزا برای وقتی است که در بازی کلمهسازی گیر کردهاید. برای دورهمیهای بزرگتر هم بازی جاسوس گزینهٔ پرهیجانی است. همهٔ این بازیها مثل تخته نرد، بدون نصب و ثبتنام در مرورگر اجرا میشوند.
اشتباههای رایج تازهکارها
اشتباه اول، تنها گذاشتن مهره در خانهٔ خودتان در اول بازی است. مهرهای که در خانهٔ ۵ یا ۴ تنها مانده، اگر زده شود، تقریبا کل مسیر را باید دوباره برگردد. اشتباه دوم، دویدن زودهنگام هر دو مهرهٔ عقبی است؛ وقتی هیچ مهرهای در خانهٔ حریف نمانده، اگر در مسابقه عقب باشید، راهی برای برگشتن به بازی ندارید. اشتباه سوم، جمع کردن بیش از حد مهره روی یک خانه است. پنج یا شش مهره روی یک خانه، انعطاف حرکتهای بعدی را کم میکند؛ بهتر است مهرهها را طوری پخش کنید که با بیشتر عددهای تاس بتوانید خانهٔ تازهای ببندید.
اشتباه چهارم، فراموش کردن احتمالهاست. گاهی بازیکن برای زدن مهرهٔ حریف، دو مهرهٔ خودش را تنها میگذارد و با یک پرتاب خوب حریف، دو مهره را از دست میدهد. پیش از هر حرکت جسورانه، بپرسید اگر حریف عدد خوب بیاورد چه میشود. و اشتباه پنجم، ناامید شدن زود است. تخته نرد بازی برگشتهای غافلگیرکننده است؛ یک جفت شش یا زدن یک مهرهٔ تنها در دقیقهٔ آخر، بارها نتیجه را عوض کرده است. با دکمهٔ برگرداندن حرکت در همین ابزار، میتوانید حرکتهای مختلف را امتحان کنید و ببینید کدام وضعیت بهتری میسازد.
آخرین بازبینی محتوا: | تیم تحریریه ابزار جیبی