فهرست مطالب
تبدیل قیراط به گرم با این ابزار، با ضریب دقیق ۰٫۲ انجام میشود؛ هر قیراط دقیقا ۰٫۲ گرم یا ۲۰۰ میلیگرم است. وزن سنگ را به قیراط در کادر اول بنویسید تا گرم در کادر دوم نمایش داده شود، یا برای تبدیل برعکس، گرم را در کادر دوم بنویسید. یکاهای دیگر وزن، مثل میلیگرم، مثقال و اونس تروی، هم در فهرست هستند. زیر نتیجه، دو جدول آماده آمده است: قیراط به گرم و گرم به قیراط، برای مقدارهای پرکاربرد. جدول دیگری هم معادل وزن شما را در همهٔ یکاهای وزن نشان میدهد.
راهنمای استفاده از تبدیل قیراط به گرم
- وزن به قیراط را وارد کنید تا معادل گرمی آن نمایش داده شود.
- برای تبدیل برعکس، در کادر گرم عدد بنویسید.
- جدول تبدیلهای رایج را در پایین ببینید.
تبدیل قیراط به گرم؛ ضریب ساده و دقیق
قیراط، یکای وزن سنگهای قیمتی است. قیراط متریک، که امروز در همهٔ جهان به کار میرود، از سال ۱۹۰۷ میلادی دقیقا ۲۰۰ میلیگرم تعریف شده است. پس تبدیل آن بسیار ساده است: قیراط را در ۰٫۲ ضرب کنید تا گرم به دست آید و گرم را در ۵ ضرب کنید تا قیراط. الماسی ۲ قیراطی، ۰٫۴ گرم و سنگی ۱ گرمی، ۵ قیراط است. این ضریبها دقیقاند و گرد کردنی در کار نیست.

پیش از تعریف قیراط متریک، قیراط در کشورها و بازارهای مختلف، مقدارهای کمی متفاوتی داشت که معامله را دشوار میکرد. یکسان شدن تعریف، تجارت جهانی سنگهای قیمتی را ساده کرد. نام قیراط، به احتمال زیاد از دانهٔ درخت خرنوب آمده که وزنهای نسبتا یکسانی داشت و در گذشته، برای وزن کردن جواهر به کار میرفت.

پوینت؛ یکصدم قیراط
برای سنگهای کوچک، وزن را اغلب به پوینت بیان میکنند. هر پوینت، یکصدم قیراط، یعنی ۲ میلیگرم است. الماس ۵۰ پوینتی، نیم قیراط، و الماس ۲۵ پوینتی، ربع قیراط است. در گواهیهای گوهرشناسی، وزن معمولا تا دو رقم اعشار قیراط، یعنی دقیقا تا پوینت، نوشته میشود؛ مثلا ۰٫۷۳ قیراط. این دقت مهم است، چون قیمت سنگها به وزن بسیار حساس است.
قیراط یا عیار؟
قیراط و عیار، دو مفهوم کاملا جدا هستند که در انگلیسی با املاهای بسیار نزدیکی نوشته میشوند و همین، منشا اشتباه رایجی است. قیراط، وزن سنگ قیمتی است. عیار، خلوص طلا را نشان میدهد: چند قسمت از ۲۴ قسمت، طلای خالص است. پس طلای ۱۸ عیار، سهچهارم طلای خالص دارد و ۲۴ عیار، نزدیک به خالص است. جملهٔ انگشتر طلای ۱۸ عیار با نگین یک قیراطی، هر دو مفهوم را با هم دارد: خلوص طلا و وزن نگین.

برای قیمت طلا و حساب وزن طلا به گرم و مثقال، محاسبهٔ قیمت طلا را ببینید.
وزن و اندازه؛ الماس یک قیراطی چقدر است؟
قیراط، وزن را میسنجد، نه اندازه را. اما چون الماس چگالی ثابتی دارد، وزن و اندازه رابطهٔ نزدیکی دارند. الماس گرد با تراش استاندارد و وزن یک قیراط، قطری حدود ۶٫۵ میلیمتر دارد. الماس دو قیراطی، دو برابر وزن دارد، اما قطرش دو برابر نیست؛ چون حجم با مکعب قطر رشد میکند، قطر فقط حدود ۲۶ درصد بیشتر، یعنی حدود ۸٫۲ میلیمتر، است. برای همین، الماس دو قیراطی، از بالا فقط کمی بزرگتر از یک قیراطی به نظر میرسد.
تراش هم مهم است. دو الماس هموزن، اگر یکی کمعمقتر تراش خورده باشد، از بالا بزرگتر دیده میشود، اما ممکن است درخشش کمتری داشته باشد. شکلهای دیگر، مثل بیضی و گلابی، با همان وزن، از بالا کشیدهتر و گاهی بزرگتر به نظر میرسند. پس هنگام خرید، ابعاد به میلیمتر را هم کنار قیراط بپرسید.
چگالی سنگها؛ همقیراط، هماندازه نیست
سنگهای قیمتی مختلف، چگالیهای متفاوتی دارند. الماس حدود ۳٫۵۲ گرم بر سانتیمتر مکعب، زمرد حدود ۲٫۷، و یاقوت و یاقوت کبود حدود ۴ است. پس زمردی یک قیراطی، به خاطر چگالی کمتر، حجم بیشتری دارد و بزرگتر از الماس یک قیراطی به نظر میرسد؛ و یاقوت یک قیراطی، کوچکتر. در مقایسهٔ سنگهای رنگی، به ابعاد توجه کنید، نه فقط وزن. برای یکاهای چگالی، تبدیل چگالی را ببینید.
قیراط و قیمت؛ چرا جهش دارد؟
قیمت الماس، با قیراط به شکل خطی بالا نمیرود. الماسهای بزرگ کمیابترند و قیمت هر قیراط آنها، با بزرگتر شدن سنگ، بیشتر میشود. الماس دو قیراطی، معمولا بسیار بیشتر از دو برابر الماس یک قیراطی همکیفیت قیمت دارد. در وزنهای گرد، مثل نیم و یک قیراط، جهشهای قیمتی دیده میشود؛ سنگی ۰٫۹۸ قیراطی، ممکن است به طور محسوسی ارزانتر از سنگی دقیقا یک قیراطی باشد، با اینکه تفاوت ظاهریشان دیده نمیشود.
وزن، فقط یکی از چهار ویژگی اصلی ارزش الماس است که به چهار سی معروفاند: وزن، رنگ، شفافیت و تراش. سنگی سبکتر با رنگ و شفافیت بهتر، ممکن است گرانتر از سنگی سنگینتر با کیفیت پایین باشد. برای خرید، گواهی معتبر گوهرشناسی بخواهید که هر چهار ویژگی را با دقت ثبت کرده است.
قیراط کل در جواهرات
در جواهراتی که چند نگین دارند، مثل انگشترهای ردیفی یا گوشوارههای جفت، وزن اغلب به شکل قیراط کل اعلام میشود؛ یعنی جمع وزن همهٔ نگینها. انگشتری با یک قیراط کل، ممکن است ده نگین ده پوینتی داشته باشد که ارزشش بسیار کمتر از یک نگین یک قیراطی است، چون نگینهای کوچک ارزانترند. هنگام خرید، وزن تکتک نگینها یا دستکم نگین اصلی را بپرسید.
قیراط و یکاهای دیگر وزن
گاهی وزن سنگها یا مرواریدها، با یکاهای دیگر، مثل گرین، که حدود ۶۴٫۸ میلیگرم است، یا مثقال، که ۴٫۶۰۸ گرم است، بیان میشود. یک مثقال حدود ۲۳ قیراط است. برای تبدیل میان این یکاها، یکای مبدأ یا مقصد را در همین ابزار عوض کنید. برای تبدیل وزنهای بزرگتر، تبدیل وزن را ببینید.
ترازوی جواهر و دقت
ترازوهای جواهری، معمولا تا یکصدم یا یکهزارم گرم دقت دارند و بسیاری از آنها، دکمهای برای نمایش به قیراط دارند. یکصدم گرم، نیم پوینت است؛ پس برای وزن دقیق سنگهای کوچک، ترازویی با دقت یکهزارم گرم لازم است. پیش از وزن کردن، ترازو را صفر کنید و سنگ را از روی جواهر جدا وزن کنید؛ وزن سنگی که روی انگشتر نشسته، فقط تخمینی است.
اندازهٔ تقریبی الماس گرد بر اساس وزن
جدول زیر، قطر تقریبی الماس گرد با تراش استاندارد را برای وزنهای رایج نشان میدهد. این عددها برای تراشهای متعادلاند و سنگهایی با تراش کمعمق یا عمیق، ممکن است با همان وزن، قطر بیشتر یا کمتری داشته باشند. برای هر سنگ، ابعاد دقیق را از گواهی یا با کولیس بسنجید.
| وزن | گرم | پوینت | قطر تقریبی |
|---|---|---|---|
| ۰٫۲۵ قیراط | ۰٫۰۵ | ۲۵ | حدود ۴٫۱ میلیمتر |
| ۰٫۵ قیراط | ۰٫۱ | ۵۰ | حدود ۵٫۲ میلیمتر |
| ۱ قیراط | ۰٫۲ | ۱۰۰ | حدود ۶٫۵ میلیمتر |
| ۱٫۵ قیراط | ۰٫۳ | ۱۵۰ | حدود ۷٫۴ میلیمتر |
| ۲ قیراط | ۰٫۴ | ۲۰۰ | حدود ۸٫۲ میلیمتر |
این جدول نشان میدهد که با دو برابر شدن وزن از یک به دو قیراط، قطر فقط حدود ۱٫۷ میلیمتر بیشتر میشود. چشم انسان، تفاوت سطح بالایی سنگ را میبیند که با مجذور قطر رشد میکند؛ پس الماس دو قیراطی، از بالا حدود ۶۰ درصد سطح بیشتری دارد، نه دو برابر.
مروارید و سنگهای نیمهقیمتی
مرواریدها معمولا با قطر به میلیمتر و گاهی با وزن به گرین یا مومه، یکایی ژاپنی برابر ۳٫۷۵ گرم، معرفی میشوند و کمتر با قیراط. سنگهای نیمهقیمتی، مثل فیروزه، عقیق و آمتیست، اغلب به قیراط یا گرم فروخته میشوند و قیمت هر قیراط آنها، بسیار کمتر از الماس و سنگهای گران است. فیروزهٔ نیشابور، که از سنگهای قیمتی شناختهشدهٔ ایران است، هم در بازار با وزن و کیفیت قیمتگذاری میشود. برای سنگهای درشت، وزن به گرم هم رایج است؛ سنگی ۵ گرمی، ۲۵ قیراط است.
گواهی گوهرشناسی
گواهی معتبر گوهرشناسی، وزن سنگ را با دقت دو رقم اعشار قیراط، همراه با ابعاد، رنگ، شفافیت، تراش و نوع سنگ ثبت میکند. وزن روی گواهی را با ترازوی فروشنده مقایسه کنید؛ اختلاف بیش از یکی دو پوینت، جای پرسش دارد. برخی سنگها، مصنوعی یا عملآوریشدهاند و گواهی، این را هم مشخص میکند؛ وزن یکسان، تضمین ارزش یکسان نیست.
الماس آزمایشگاهی و طبیعی
الماس آزمایشگاهی، از نظر شیمیایی و فیزیکی همان الماس طبیعی است و چگالی و سختی یکسانی دارد؛ پس الماس آزمایشگاهی یک قیراطی هم، دقیقا ۰٫۲ گرم وزن و همان اندازه را دارد. تفاوت این دو، در منشا و معمولا در قیمت است؛ الماس آزمایشگاهی بسیار ارزانتر است. تشخیص این دو، فقط با دستگاههای ویژه در آزمایشگاههای گوهرشناسی ممکن است و گواهی معتبر، منشا سنگ را مشخص میکند. سنگهای شبیه الماس، مثل زیرکونیای مکعبی، چگالی بیشتری دارند و با همان اندازه، سنگینترند؛ زیرکونیایی هماندازهٔ الماس یک قیراطی، حدود ۱٫۷ قیراط وزن دارد.
انتخاب وزن نگین انگشتر
برای انگشتر، اندازهٔ نگین باید با پهنای انگشت و طرح حلقه هماهنگ باشد. روی انگشتهای باریک، نگینی نیم قیراطی هم چشمگیر است و روی انگشتهای پهنتر، همان نگین کوچکتر به نظر میرسد. چون قیمت در وزنهای گرد جهش دارد، انتخاب وزنی کمی کمتر از عدد گرد، مثلا ۰٫۹ به جای یک قیراط، میتواند بدون تفاوت دیدهشده، هزینه را کم کند. ابعاد را به میلیمتر بپرسید و با انگشتری که دارید مقایسه کنید.
ارزشگذاری و بیمهٔ جواهر
برای بیمه یا ارزشگذاری جواهرات، وزن دقیق هر نگین و وزن فلز جداگانه ثبت میشود. وزن فلز به گرم یا مثقال و وزن نگینها به قیراط است. ارزشگذاران، وزن فلز را با عیار آن در قیمت روز طلا ضرب میکنند و ارزش نگینها را بر اساس وزن و کیفیت جداگانه حساب میکنند. اگر فاکتور خرید، وزن کل جواهر را به گرم نوشته و وزن نگین را جدا نکرده، برای ارزشگذاری دقیق، آن را از فروشنده بخواهید.
نمونهٔ کامل؛ مقایسهٔ دو پیشنهاد
فرض کنید دو انگشتر به شما پیشنهاد شده: اولی با یک نگین ۰٫۷ قیراطی و دومی با یک نگین ۰٫۵ قیراطی و ده نگین کوچک ۲ پوینتی. قیراط کل دومی، ۰٫۵ به علاوهٔ ۰٫۲، یعنی ۰٫۷ قیراط است؛ برابر با اولی. اما نگین اصلی اولی بزرگتر است و معمولا ارزش بیشتری دارد، چون یک سنگ ۰٫۷ قیراطی، از ده سنگ کوچک با همان وزن کل، گرانتر است. پس دو عدد قیراط کل یکسان، دو ارزش متفاوت دارند. وزن نگین اصلی را همیشه جداگانه بپرسید.
سنگهای قیمتی در تاریخ ایران
ایران، پیشینهٔ درازی در تجارت و نگهداری سنگهای قیمتی دارد. مجموعهٔ جواهرات ملی که در خزانهٔ بانک مرکزی نگهداری میشود، از بزرگترین مجموعههای جواهر جهان است و الماس دریای نور، از الماسهای صورتی بزرگ و مشهور جهان، در آن قرار دارد. وزن این سنگهای تاریخی، به قیراط بیان میشود و در منبعهای قدیمیتر، گاهی با یکاهای محلی و قیراطهای پیش از استاندارد متریک ثبت شدهاند. برای همین، وزن یک سنگ تاریخی در منبعهای مختلف، گاهی کمی متفاوت گزارش میشود.
یاقوت، زمرد و یاقوت کبود
سه سنگ رنگی مشهور، یاقوت، یاقوت کبود و زمرد، هم با قیراط وزن میشوند. ارزش آنها، بیش از وزن، به رنگ، شفافیت و منشا بستگی دارد. زمردها تقریبا همیشه ناخالصیهای طبیعی دارند و این، بخشی از هویت آنهاست. چون چگالی این سنگها با الماس فرق دارد، اندازهٔ یک سنگ یک قیراطی از هر کدام، متفاوت است. زمرد یک قیراطی، به خاطر چگالی کمتر، حدود ۳۰ درصد حجم بیشتری از الماس یک قیراطی دارد.
حساب ذهنی
قیراط به گرم: ضرب در ۰٫۲ یا تقسیم بر ۵. گرم به قیراط: ضرب در ۵. پوینت به میلیگرم: ضرب در ۲. مثقال به قیراط: ضرب در حدود ۲۳.
نکتههایی برای خرید جواهر
پیش از خرید، چند پرسش ساده بپرسید. وزن نگین اصلی به قیراط چقدر است و آیا با گواهی تأیید شده؟ قیراط کل، اگر نگینهای کوچک دارد، چقدر است؟ ابعاد نگین به میلیمتر چقدر است؟ طلای حلقه چند عیار و چند گرم است؟ و آیا سنگ طبیعی است یا آزمایشگاهی یا شبیهسازیشده؟ پاسخ این پرسشها را در فاکتور ثبت کنید. با این ابزار، وزنهای گرمی و قیراطی را به هم تبدیل کنید تا عددهای فاکتور را با گواهی مقایسه کنید. هر ناهمخوانی، حتی چند پوینت، را پیش از پرداخت بپرسید؛ پس از خرید، پیگیری آن دشوارتر است. اگر فروشنده گواهی معتبر ندارد، میتوانید سنگ را پیش از خرید نهایی، به یک آزمایشگاه گوهرشناسی مستقل ببرید تا وزن و نوع و کیفیت آن را تأیید کند؛ هزینهٔ این کار، در برابر قیمت سنگهای گران، معمولا بسیار ناچیز است.
کپی و ثبت نتیجه
جملهٔ نتیجهٔ ابزار، مثل ۱ قیراط برابر ۰٫۲ گرم، با دکمهٔ کپی آمادهٔ چسباندن در یادداشت یا فاکتور است. همهٔ محاسبهها در مرورگر شما انجام میشود.
اشتباههای رایج
اشتباه اول، یکی گرفتن قیراط و عیار. اشتباه دوم، فرض اینکه دو برابر قیراط یعنی دو برابر اندازه. اشتباه سوم، مقایسهٔ سنگهای مختلف فقط با وزن. اشتباه چهارم، یکی گرفتن قیراط کل با وزن نگین اصلی. اشتباه پنجم، قضاوت قیمت فقط با قیراط، بدون رنگ و شفافیت و تراش.
ابزارهای مرتبط
برای اندازههای اینچی، تبدیل اینچ به سانتیمتر و برای همهٔ کمیتها، تبدیل واحد را ببینید. بقیهٔ مبدلها در ابزارهای تبدیل واحد آمدهاند.
آخرین بازبینی محتوا: · تیم تحریریه ابزار جیبی