فهرست مطالب
پلاک یاب خودرو به شما می‌گوید خودرویی که می‌بینید، در کدام استان شمارهگذاری شده و چه نوع کاربری‌ای دارد. پلاک ملی خودروهای ایران چهار بخش دارد: دو رقم، یک حرف، سه رقم و در سمت راست، کد دو رقمی استان کنار کلمهٔ ایران. در ابزار بالا اعداد و حرف پلاک را به همان ترتیبی که روی پلاک می‌بینید وارد کنید تا استان مربوط به کد و معنای حرف پلاک نمایش داده شود. جدول کامل کد پلاک همهٔ استان‌ها هم در صفحه آمده است. مثلا کد ۱۳ به اصفهان، ۱۵ به آذربایجان شرقی و ۶۳ به فارس تعلق دارد. این ابزار به هیچ سامانهٔ ثبت خودرو متصل نیست و هیچ اطلاعاتی دربارهٔ مالک خودرو نشان نمی‌دهد.
راهنمای استفاده از پلاک‌یاب خودرو
- اعداد و حرف پلاک را مثل خود پلاک وارد کنید (دو رقم، حرف، سه رقم و کد استان).
- استان مربوط به کد دو رقمی و معنی حرف پلاک نمایش داده میشود.
- جدول کامل کد پلاک استان‌ها در ادامه در دسترس است.
ساختار پلاک ملی خودرو
پلاک خودروهای سواری و بیشتر خودروهای شخصی در ایران قالبی یکسان دارد. از سمت چپ، دو رقم و سپس یک حرف فارسی می‌آید. پس از حرف، سه رقم و در انتهای سمت راست، در کادری جداگانه، کد دو رقمی استان همراه با کلمهٔ ایران. بخش‌های عددی و حرف با هم شمارهٔ یکتای پلاک را در آن استان می‌سازند و کد استان، مشخص می‌کند پلاک در کدام استان صادر شده است. این قالب که به پلاک ملی معروف است، جایگزین پلاک‌های قدیمی‌تر شد که نام شهر را روی خود داشتند.
برای وارد کردن پلاک در ابزار، همان ترتیبی را دنبال کنید که روی پلاک می‌بینید. اگر فقط کد استان را می‌دانید، می‌توانید آن را در جدول پایین صفحه پیدا کنید. ارقام فارسی و انگلیسی هر دو پذیرفته میشوند.
پلاک یاب خودرو؛ کد پلاک استان‌ها
هر استان یک یا چند کد دو رقمی دارد. استان‌های پرجمعیت که خودروهای بیشتری دارند، کدهای بیشتری گرفته‌اند. جدول زیر کدهای هر استان را بر اساس فهرست ابزار نشان میدهد.
| استان | کدهای پلاک |
|---|---|
| تهران | ۱۰، ۱۱، ۲۰، ۲۲، ۳۳، ۴۰، ۴۴، ۵۵، ۶۶، ۷۷، ۸۸، ۹۹ و کدهای مشترک با البرز |
| البرز | ۶۸ و کدهای مشترک ۲۱، ۳۰، ۳۸، ۷۸ |
| خراسان رضوی | ۱۲، ۳۶، ۴۲، ۷۴ و ۳۲ مشترک با دو خراسان دیگر |
| اصفهان | ۱۳، ۲۳، ۴۳، ۵۳، ۶۷ |
| مازندران | ۶۲، ۷۲، ۸۲، ۹۲ |
| فارس | ۶۳، ۷۳، ۸۳، ۹۳ |
| خوزستان | ۱۴، ۲۴، ۳۴ |
| آذربایجان شرقی | ۱۵، ۲۵، ۳۵ |
| آذربایجان غربی | ۱۷، ۲۷، ۳۷ |
| گیلان | ۴۶، ۵۶، ۷۶ |
| همدان | ۱۸، ۲۸ |
| کرمانشاه | ۱۹، ۲۹ |
| لرستان | ۳۱، ۴۱ |
| یزد | ۴۵، ۶۴ |
| مرکزی | ۴۷، ۵۷ |
| بوشهر | ۴۸، ۵۸ |
| کردستان | ۵۱، ۶۱ |
| گلستان | ۵۹، ۶۹ |
| کرمان | ۶۵، ۷۵ |
| چهارمحال و بختیاری | ۷۱، ۸۱ |
| قزوین | ۷۹، ۸۹ |
| هرمزگان | ۸۴، ۹۴ |
| سیستان و بلوچستان | ۸۵، ۹۵ |
| سمنان | ۸۶، ۹۶ |
| زنجان | ۸۷، ۹۷ |
| خراسان شمالی | ۲۶ و ۳۲ مشترک |
| خراسان جنوبی | ۵۲ و ۳۲ مشترک |
| قم | ۱۶ |
| کهگیلویه و بویراحمد | ۴۹ |
| اردبیل | ۹۱ |
| ایلام | ۹۸ |
کدهای مشترک میان چند استان، معمولا به دورهٔ پیش از تقسیم استان‌ها برمی‌گردند. مثلا پیش از تشکیل استان البرز، کرج و شهرهای اطراف جزو استان تهران بودند و برخی کدهای تهران در آن منطقه هم صادر می‌شد. خراسان بزرگ هم پیش از تقسیم به سه استان، کد مشترکی داشت.
حرف پلاک چه معنایی دارد؟
حرف وسط پلاک، علاوه بر اینکه بخشی از شمارهٔ یکتای پلاک است، نوع کاربری خودرو را هم نشان میدهد. بیشتر حروف، مثل ب، ج، د، س، ص، ط، ق، ل، م، ن، و، ه و ی، به خودروهای شخصی تعلق دارند. حرف ت برای تاکسی، ع برای خودروهای حمل‌ونقل عمومی، الف برای خودروهای دولتی، پ برای پلیس، ک برای خودروهای کشاورزی و ژ برای خودروهای معلولان و جانبازان به کار می‌رود. حرف گ هم برای گذر موقت است که بیشتر خودروهای مناطق آزاد را شامل میشود.
برخی حروف هم به نیروهای نظامی و انتظامی اختصاص دارند. پلاک خودروهای سفارتخانه‌ها و دیپلمات‌ها هم با حروف لاتین متمایز میشوند. رنگ پلاک هم در برخی کاربری‌ها متفاوت است؛ مثلا پلاک تاکسی‌ها زرد و پلاک خودروهای دولتی قرمز است.
کد پلاک، محل زندگی مالک نیست
کد کنار کلمهٔ ایران، استانی را نشان میدهد که خودرو در آن شمارهگذاری شده است، نه لزوما استانی که مالک فعلی در آن زندگی می‌کند. خودرو ممکن است در تهران خریداری و شمارهگذاری شده و بعد به شهر دیگری منتقل شده باشد. در خرید و فروش خودروی کارکرده هم، بسته به قواعد زمان معامله، ممکن است پلاک تغییر کند یا نکند. پس از کد پلاک برای حدس زدن محل زندگی رانندگان استفاده نکنید.
در سال‌های اخیر قواعد انتقال پلاک هم تغییر کرده و در برخی موارد، پلاک به نام مالک باقی می‌ماند و با فروش خودرو به خریدار منتقل نمی‌شود. به همین دلیل، کد پلاک یک خودرو ممکن است پس از معامله عوض شود. برای اطلاع از قواعد فعلی، به مراکز تعویض پلاک پلیس راهور مراجعه کنید.
حریم خصوصی؛ این ابزار چه کاری نمی‌کند
این ابزار به هیچ سامانهٔ ثبت خودرو، پلیس یا پایگاه دادهٔ دیگری متصل نیست. فقط با جدول عمومی کدهای استانی و حروف، استان و نوع کاربری را تشخیص میدهد. نام، نشانی، شماره تلفن یا هر اطلاعات دیگری دربارهٔ مالک خودرو را نمی‌توان با این ابزار پیدا کرد. اطلاعات مالکان خودرو محرمانه است و فقط مراجع رسمی، در چارچوب قانون، به آن دسترسی دارند.
اگر خودرویی در تصادف یا حادثه‌ای دخیل بوده و قصد پیگیری دارید، شمارهٔ کامل پلاک را یادداشت کنید و به پلیس گزارش دهید. تلاش برای پیدا کردن مالک از طرق غیررسمی، هم ممکن است به حریم خصوصی دیگران آسیب بزند و هم کمکی به پیگیری قانونی شما نمی‌کند.
کاربردهای سرگرمی و عملی
برای بسیاری از مسافران جاده‌ای، حدس زدن استان خودروهای عبوری بازی سرگرم‌کننده‌ای در سفرهای طولانی است؛ کودکان به‌ویژه از پیدا کردن پلاک‌های استان‌های دور لذت می‌برند. در شهرهای گردشگری، دیدن پلاک‌های استان‌های مختلف نشان میدهد مسافران از کجا آمده‌اند. ابزار و جدول این صفحه برای همین کنجکاوی‌های روزمره هم مفید است.
در خرید خودروی کارکرده، دانستن استان شمارهگذاری می‌تواند سرنخ‌هایی بدهد. خودرویی که سال‌ها در شهرهای ساحلی و مرطوب کار کرده، ممکن است بیشتر در معرض زنگ‌زدگی بوده باشد و خودرویی از مناطق کوهستانی و جاده‌های سخت، ممکن است فرسودگی متفاوتی داشته باشد. البته این فقط یک سرنخ است و بازدید کارشناسی و استعلام رسمی سوابق خودرو، جای آن را نمی‌گیرد.
از پلاک شهرها تا پلاک ملی
نسل‌های قبل پلاک‌هایی را به یاد دارند که نام شهر روی آن‌ها نوشته شده بود؛ مثلا تهران یا اصفهان، همراه با شماره‌ای که در آن شهر یکتا بود. با افزایش تعداد خودروها و نیاز به سامانه‌ای یکپارچه برای ثبت و پیگیری، قالب پلاک ملی جایگزین شد که به‌جای نام شهر، کد دو رقمی استان را دارد و ساختارش در سراسر کشور یکسان است. این قالب برای خواندن خودکار با دوربین‌ها هم مناسب‌تر است.
پلاک‌های قدیمی امروز کمتر در خیابان‌ها دیده میشوند و بیشتر روی خودروهای کلکسیونی یا در عکس‌های قدیمی باقی مانده‌اند. اگر خودرویی با پلاک قدیمی می‌خرید، وضعیت قانونی آن را پیش از معامله از پلیس راهور بپرسید.
پلاک و دوربین‌های ترافیکی
امروز بخش بزرگی از کنترل ترافیک شهری و جاده‌ای با دوربین‌هایی انجام میشود که پلاک خودروها را به‌طور خودکار می‌خوانند؛ از ثبت تخلف سرعت و عبور از چراغ قرمز تا محاسبهٔ عوارض طرح ترافیک و آزادراه‌ها. به همین دلیل، پلاک باید همیشه تمیز، سالم و خوانا باشد. پلاک کثیف، شکسته یا پوشانده‌شده، علاوه بر جریمه، ممکن است باعث خطا در ثبت عوارض یا تخلف‌ها شود.
یکی از دردسرهای رایج، ثبت اشتباه پلاک توسط دوربین است؛ مثلا خواندن یک رقم به‌جای رقم دیگر که باعث میشود تخلف خودروی دیگری به نام شما ثبت شود. اگر تخلفی در سوابق خودرو می‌بینید که مربوط به شما نیست، تصویر ثبت‌شده را درخواست و اعتراض کنید.
پلاک تاکسی و حمل‌ونقل عمومی
خودروهای تاکسی با حرف ت و رنگ زرد پلاک شناخته میشوند و خودروهای حمل‌ونقل عمومی مثل اتوبوس‌ها و مینی‌بوس‌ها با حرف ع. این پلاک‌ها نشان می‌دهند خودرو مجوز حمل مسافر دارد. در سفرهای جاده‌ای و شهری، سوار شدن به خودروهای دارای پلاک عمومی یا تاکسی‌های رسمی، از نظر ایمنی و پیگیری در صورت بروز مشکل، اطمینان بیشتری دارد.
اگر از اپلیکیشن‌های درخواست خودرو استفاده می‌کنید، پیش از سوار شدن، شمارهٔ پلاک نمایش‌داده‌شده در اپلیکیشن را با پلاک خودرو مقایسه کنید. این ساده‌ترین قدم ایمنی است و جلوی سوار شدن اشتباهی به خودروی دیگر را می‌گیرد.
پلاک‌های مناطق آزاد و گذر موقت
خودروهایی که در مناطق آزاد تجاری مثل کیش، قشم و چابهار شمارهگذاری میشوند، پلاک‌های ویژه‌ای دارند و تردد آن‌ها در سرزمین اصلی محدودیت‌هایی دارد. برای ورود موقت این خودروها به سرزمین اصلی، پلاک گذر موقت با حرف گ صادر میشود که مدت اعتبار مشخصی دارد. اگر خودرویی با این پلاک می‌خرید، حتما محدودیت‌های تردد و قواعد انتقال آن را پیش از معامله بررسی کنید.
تعویض پلاک و نقل و انتقال خودرو
هنگام خرید و فروش خودرو، نقل و انتقال رسمی در دفاتر اسناد رسمی و مراکز تعویض پلاک انجام میشود. در این فرایند، سوابق خودرو، خلافی‌ها و بدهی‌های عوارض بررسی میشود و پس از تسویه، سند به نام خریدار منتقل میشود. اینکه پلاک خودرو هم عوض میشود یا نه، به قواعد زمان معامله و خواست طرفین بستگی دارد. پیش از معامله، از فروشنده بخواهید خلافی‌ها و عوارض را تسویه کند و برگهٔ استعلام آن را ببینید.
یکی از خطرهای معامله بدون انتقال رسمی، این است که تخلف‌ها و جرائم خودروی فروخته‌شده همچنان به نام فروشنده ثبت میشود و خریدار هم مالکیت قانونی کامل ندارد. هر دو طرف، با انجام نقل و انتقال رسمی، از دردسرهای بعدی در امان می‌مانند. برای حساب کردن هزینه‌های خرید خودرو و اقساط احتمالی آن، محاسبه اقساط وام را ببینید.
گزارش تخلف و حادثه
اگر شاهد تخلف رانندگی خطرناک، تصادف یا فرار راننده بودید، پلاک خودرو مهم‌ترین اطلاعاتی است که باید ثبت کنید. شمارهٔ کامل پلاک، شامل دو رقم، حرف، سه رقم و کد استان، را همان لحظه یادداشت کنید یا از آن عکس بگیرید، چون حافظه در لحظه‌های پراسترس قابل اعتماد نیست. رنگ و مدل خودرو، زمان و مکان را هم بنویسید. این اطلاعات را به پلیس ارائه دهید؛ پلیس با پلاک کامل می‌تواند خودرو را شناسایی کند. اگر فقط بخشی از پلاک را دیده‌اید، همان بخش را هم گزارش کنید؛ ترکیب آن با رنگ و مدل خودرو و دوربین‌های مسیر، گاهی برای شناسایی کافی است. هرگز خودتان راننده را تعقیب نکنید؛ ایمنی شما از هر گزارشی مهم‌تر است.
پلاک موتورسیکلت
پلاک موتورسیکلت‌ها قالبی متفاوت از خودروها دارد و از عدد هشت‌رقمی بدون حرف ساخته میشود که بخشی از آن کد شهر است. این ابزار برای پلاک خودروها طراحی شده و پلاک موتورسیکلت را بررسی نمی‌کند. موتورسیکلت‌ها هم مثل خودروها باید پلاک خوانا و سند به نام مالک داشته باشند و در سال‌های اخیر، طرح‌های شمارهگذاری موتورسیکلت‌های بدون پلاک بارها اجرا شده است. اگر موتورسیکلت کارکرده می‌خرید، تطابق پلاک با سند و شمارهٔ شاسی و موتور را بررسی کنید؛ موتورسیکلت‌های سرقتی گاهی با پلاک نامعتبر یا پلاک خودروی دیگر فروخته میشوند و خریدار ناآگاه، مال باخته میشود.
بازی پلاک در سفر جاده‌ای
یکی از سرگرمی‌های قدیمی سفرهای خانوادگی، بازی پلاک است. ساده‌ترین نسخه این است که هر کس پلاک استانی تازه ببیند، امتیاز می‌گیرد و هر کس اول همهٔ استان‌های یک منطقه را پیدا کند، برنده است. در نسخه‌ای دیگر، بازیکنان باید با عددهای پلاک خودروی جلویی، با جمع و تفریق، به عددی مشخص برسند؛ تمرینی سرگرم‌کننده برای حساب ذهنی کودکان. جدول کد استان‌ها در این صفحه، داور خوبی برای این بازی است و کودکان را با جغرافیای ایران هم آشنا می‌کند.
در مسیرهای طولانی، دیدن پلاک استان‌های دور، نشانه‌ای از گستردگی سفرهای مردم است. در جاده‌های شمال در تعطیلات، پلاک‌های تهران و البرز فراوان‌اند و در مسیرهای جنوب در زمستان، پلاک استان‌های سردسیر بیشتر دیده میشود.
اشتباه‌های رایج در خواندن پلاک
هنگام خواندن پلاک، به‌ویژه در حرکت یا از فاصله، برخی حروف و ارقام با هم اشتباه گرفته میشوند. حروف ب و پ، ج و چ، س و ش و ط و ظ از فاصله شبیه به هم‌اند و ارقام ۲ و ۳ یا ۶ و ۹ هم ممکن است جابه‌جا خوانده شوند. اگر پلاک را برای گزارش یادداشت می‌کنید، در صورت امکان از آن عکس بگیرید تا اشتباهی پیش نیاید. در شب و در نور چراغ‌های جلوی خودروها، خواندن پلاک سخت‌تر است و عکس، تنها راه مطمئن است.
ابزارهای مرتبط
برای پیدا کردن شهر از پیش‌شمارهٔ کد ملی، پیش‌شماره کد ملی شهرها و برای تشخیص اپراتور و استان از شمارهٔ موبایل، تشخیص اپراتور از شماره موبایل را ببینید. اگر در سفر هستید، محاسبه مصرف سوخت و اوقات شرعی شهرهای مسیر هم مفیدند. ابزارهای دیگر بررسی شناسه‌ها و شماره‌ها را در کد ملی، کارت و شبا پیدا می‌کنید.
آخرین بازبینی محتوا: · تیم تحریریه ابزار جیبی