محاسبه تعداد کاشی و سرامیک؛ چند کاشی و چند کارتن لازم دارید؟

راهنمای استفاده از محاسبه کاشی و سرامیک

1. مشخص کنید کف را می‌خواهید یا دیوار؛ برای دیوار، محیط و ارتفاع و مساحت در و پنجره را وارد کنید.
2. ابعاد کاشی را از فهرست انتخاب کنید یا اندازهٔ دلخواه بنویسید.
3. درصد پرت را تعیین کنید؛ برای چیدمان ساده حدود ۱۰ درصد و برای چیدمان مورب بیشتر.
4. اگر متراژ هر کارتن و قیمت هر متر را بدانید، تعداد کارتن و هزینه هم حساب می‌شود.

محاسبه کاشی و سرامیک چطور انجام می‌شود؟

محاسبهٔ تعداد کاشی چهار قدم دارد. قدم اول، پیدا کردن متراژ خالص است؛ یعنی مساحت سطحی که باید کاشی شود. برای کف، طول ضرب در عرض است و برای دیوار، محیط دیوارها ضرب در ارتفاع، منهای مساحت بازشوها. قدم دوم، اضافه کردن پرت است؛ بخشی از کاشی‌ها هنگام برش لبه‌ها، گوشه‌ها و دور لوله‌ها از بین می‌رود و چند عدد هم ممکن است در حمل یا نصب بشکند. قدم سوم، تقسیم متراژ با پرت بر مساحت یک کاشی است. حاصل همیشه به بالا گرد می‌شود، چون نصف کاشی را نمی‌شود خرید.

قدم چهارم، تبدیل به کارتن است. کاشی و سرامیک معمولا به‌صورت کارتنی فروخته می‌شود و هر کارتن تعداد مشخصی کاشی و متراژ مشخصی دارد. اگر متراژ هر کارتن را وارد کنید، ابزار متراژ با پرت را بر آن تقسیم و به بالا گرد می‌کند و متراژ واقعی که می‌خرید را هم کنارش می‌نویسد. هزینهٔ تقریبی هم با ضرب همین متراژ خریداری‌شده در قیمت هر متر مربع حساب می‌شود؛ چون شما کارتن کامل می‌خرید، نه متراژ دقیق نیاز.

تعداد کاشی در هر متر مربع

یکی از رایج‌ترین سؤال‌ها این است که از هر اندازهٔ کاشی چند عدد در یک متر مربع جا می‌شود. جواب از تقسیم یک متر مربع، یعنی ده هزار سانتی‌متر مربع، بر مساحت یک کاشی به سانتی‌متر مربع به دست می‌آید. مثلا کاشی ۳۰ در ۳۰ مساحتی برابر ۹۰۰ سانتی‌متر مربع دارد و در هر متر مربع حدود ۱۱٫۱ عدد جا می‌شود. سرامیک ۶۰ در ۶۰ مساحتی برابر ۳٬۶۰۰ سانتی‌متر مربع دارد و در هر متر مربع حدود ۲٫۷۸ عدد. هرچه کاشی بزرگ‌تر باشد، تعداد کمتری لازم است، اما پرت برش آن هم معمولا بیشتر است.

عددهای جدول بالا بدون پرت‌اند. برای خرید، همیشه درصد پرت را اضافه کنید و تعداد را به بالا گرد کنید. اگر ابعاد کاشی شما در فهرست نیست، گزینهٔ اندازهٔ دلخواه را انتخاب کنید و طول و عرض را به سانتی‌متر بنویسید. توجه کنید که ابعاد اسمی کاشی‌ها گاهی چند میلی‌متر با ابعاد واقعی فرق دارد؛ این تفاوت در محاسبهٔ خرید اثر چشمگیری ندارد. کاشی‌های مستطیلی مثل ۲۰ در ۱۲۰، که طرح چوب دارند و شبیه پارکت‌اند، با چیدمان پله‌ای یا جناغی اجرا می‌شوند و این چیدمان‌ها پرت بیشتری از چیدمان ساده دارند؛ برای آن‌ها پرت را دست‌کم ۱۰ تا ۱۵ درصد بگیرید.

پرت چند درصد باشد؟

درصد پرت به نوع چیدمان، شکل فضا و اندازهٔ کاشی بستگی دارد. برای اتاقی مستطیلی و منظم با چیدمان مستقیم، یعنی موازی با دیوارها، معمولا ۵ تا ۱۰ درصد کافی است. در چیدمان مورب، که کاشی‌ها با زاویهٔ ۴۵ درجه نسبت به دیوارها چیده می‌شوند، تقریبا همهٔ کاشی‌های لبه باید برش بخورند و پرت بیشتر است؛ حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد. فضاهای با گوشه و پیش‌آمدگی زیاد، مثل حمام‌های کوچک با لوله‌کشی پیچیده، هم پرت بیشتری دارند.

اندازهٔ کاشی هم مهم است. با کاشی‌های بزرگ مثل ۶۰ در ۱۲۰، هر برش ممکن است بخش بزرگی از یک کاشی گران را هدر دهد و تکه‌های باقی‌مانده هم کمتر قابل استفاده‌اند. چند کاشی اضافه برای تعمیرهای آینده هم نگه دارید؛ اگر سال‌ها بعد یک کاشی ترک بخورد، پیدا کردن همان مدل و همان سری رنگی ممکن است ممکن نباشد. به همین دلیل خیلی از کاشی‌کارها پیشنهاد می‌کنند حتی برای فضاهای ساده، ۱۰ درصد پرت در نظر بگیرید.

یک مثال؛ کف یک اتاق ۵ در ۴ متری

فرض کنید کف اتاقی ۵ در ۴ متری را با سرامیک ۶۰ در ۶۰ می‌پوشانید؛ همان مثالی که هنگام باز کردن صفحه آماده است. متراژ خالص ۲۰ متر مربع است. با ۱۰ درصد پرت، متراژ لازم ۲۲ متر مربع می‌شود. هر سرامیک ۰٫۳۶ متر مربع است؛ پس ۲۲ تقسیم بر ۰٫۳۶ برابر ۶۱٫۱ است که به ۶۲ عدد گرد می‌شود. اگر هر کارتن ۴ عدد یعنی ۱٫۴۴ متر مربع باشد، ۲۲ تقسیم بر ۱٫۴۴ برابر ۱۵٫۳ است که به ۱۶ کارتن، یعنی ۲۳٫۰۴ متر مربع، گرد می‌شود.

حالا اگر قیمت هر متر مربع را وارد کنید، هزینه بر اساس ۲۳٫۰۴ متر حساب می‌شود، نه ۲۲ یا ۲۰ متر؛ چون شما ۱۶ کارتن کامل می‌خرید. این تفاوت در خریدهای بزرگ قابل توجه است. اگر چند متر اضافه می‌ماند، بپرسید آیا فروشنده کارتن باز نشده را پس می‌گیرد. بعضی فروشنده‌ها این کار را می‌کنند و بعضی نه؛ پیش از خرید بپرسید.

کاشی دیوار؛ حمام و آشپزخانه

برای دیوارها، حالت دیوار را انتخاب کنید. جمع طول همهٔ دیوارهایی که کاشی می‌شوند را بنویسید؛ برای حمامی ۲ در ۲٫۵ متری، محیط ۹ متر است. ارتفاع کاشی‌کاری را وارد کنید؛ در حمام‌ها معمولا تا سقف یا تا ارتفاع مشخصی کاشی می‌شود. بعد مساحت در و پنجره را بنویسید تا کم شود؛ یک در معمولی حدود ۱٫۶ تا ۲ متر مربع است. اگر دیوارهایی ارتفاع کاشی‌کاری متفاوتی دارند، مثلا پشت روشویی تا نیمه و دوش تا سقف، هر بخش را جدا حساب کنید و جمع بزنید.

در آشپزخانه، معمولا فقط فاصلهٔ بین کابینت‌های بالا و پایین، که به آن بین کابینتی می‌گویند، کاشی می‌شود. طول این فاصله را در ارتفاعش، که معمولا حدود ۶۰ سانتی‌متر است، ضرب کنید. برای این فضاهای باریک، کاشی‌های کوچک‌تر یا مستطیلی رایج‌ترند. دقت کنید که کاشی دیوار و کف معمولا از نظر مقاومت و جذب آب فرق دارند؛ کاشی دیواری را روی کف استفاده نکنید، مخصوصا در فضاهای مرطوب و پرتردد.

اندازه‌گیری درست فضا

دقت محاسبه به دقت اندازه‌گیری بستگی دارد. طول و عرض اتاق را در چند نقطه اندازه بگیرید؛ دیوارها همیشه کاملا موازی نیستند و ممکن است یک سر اتاق چند سانتی‌متر پهن‌تر از سر دیگر باشد. بزرگ‌ترین عدد را مبنا بگیرید. یک متر لیزری یا متر فلزی بلند، اندازه‌گیری را دقیق‌تر و سریع‌تر می‌کند. اگر اتاق شکل منظمی ندارد، مثلا ال شکل است، آن را به دو یا چند مستطیل تقسیم کنید، مساحت هر کدام را جدا حساب کنید و جمع بزنید. برای فضاهای با دیوار مورب یا قوس، کوچک‌ترین مستطیلی را که فضا را کامل در بر می‌گیرد اندازه بگیرید؛ کمی اضافه بهتر از کم آوردن است.

فضاهایی را که کاشی نمی‌شوند، مثل جای کابینت‌های ثابت یا وان حمام، می‌توانید از متراژ کم کنید، اما اگر قرار است بعدا این وسایل جابه‌جا شوند، بهتر است زیرشان هم کاشی شود. در حالت دیوار، علاوه بر در و پنجره، مساحت آینه یا کابینت‌های دیواری که روی کاشی نصب نمی‌شوند را هم می‌توانید در کادر بازشوها وارد کنید. همهٔ اندازه‌ها را به متر بنویسید؛ مثلا دو متر و هشتاد سانتی‌متر را ۲٫۸ بنویسید.

قرنیز و نوار دور اتاق

قرنیز، یعنی نوار کاشی پایین دیوار که محل اتصال کف و دیوار را می‌پوشاند، جدا از کف حساب می‌شود. برای قرنیز، طول محیط اتاق را منهای عرض درها حساب کنید و بر طول هر قطعهٔ قرنیز تقسیم کنید. مثلا برای اتاق ۵ در ۴ متری، محیط ۱۸ متر است؛ اگر یک در ۹۰ سانتی‌متری داشته باشد، حدود ۱۷ متر قرنیز لازم است. با قطعه‌های ۶۰ سانتی‌متری، ۱۷ تقسیم بر ۰٫۶ حدود ۲۸٫۳ است که با کمی پرت به حدود ۳۰ قطعه می‌رسد.

خیلی از کاشی‌کارها قرنیز را از همان سرامیک کف می‌برند؛ مثلا از هر سرامیک ۶۰ در ۶۰، چند نوار ده سانتی‌متری درمی‌آید. در این حالت، تعداد سرامیک اضافه برای قرنیز را هم به سفارش اضافه کنید. با نوارهای ده سانتی‌متری، از هر سرامیک ۶۰ در ۶۰ شش نوار ۶۰ سانتی‌متری به دست می‌آید؛ برای ۳۰ قطعه، حدود ۵ سرامیک لازم است. چون برش نوار هم پرت دارد، یکی دو عدد بیشتر در نظر بگیرید.

اشتباه‌های رایج در خرید کاشی

رایج‌ترین اشتباه، خرید دقیقا به اندازهٔ متراژ است، بدون پرت. تقریبا همیشه چند کاشی کم می‌آید و خرید دوباره هم وقت می‌گیرد و هم ممکن است رنگ سری جدید با قبلی فرق کند. اشتباه دوم، اشتباه گرفتن متراژ کارتن است؛ کارتن‌های کاشی با ابعاد مختلف متراژ متفاوتی دارند و حتی دو کارخانه برای یک اندازه ممکن است تعداد متفاوتی در کارتن بگذارند. عدد را از روی کارتن یا برگهٔ مشخصات بخوانید.

اشتباه سوم، فراموش کردن فضاهای کوچک است؛ زیر پله، پاگرد، داخل کمدها یا لبهٔ پنجره‌ها. این فضاها کوچک‌اند اما جمعشان ممکن است چند متر شود. اشتباه چهارم، انتخاب کاشی بزرگ برای فضای خیلی کوچک است؛ در حمامی یک‌ونیم متری، کاشی ۶۰ در ۱۲۰ تقریبا همه‌اش باید برش بخورد و پرت بسیار زیاد می‌شود. برای فضاهای کوچک، کاشی‌های کوچک‌تر هم اقتصادی‌ترند و هم اجرای ساده‌تری دارند.

بندکشی، چسب و مصالح دیگر

این ابزار فقط تعداد کاشی را حساب می‌کند. برای اجرا، مصالح دیگری هم لازم است: ملات یا چسب کاشی برای چسباندن، پودر بندکشی برای پر کردن فاصلهٔ بین کاشی‌ها و گاهی لوازمی مثل صلیبی‌های فاصله‌انداز و نوار گوشه. مقدار چسب و پودر بندکشی به ابعاد کاشی، ضخامت لایه و پهنای بند بستگی دارد و معمولا روی بستهٔ محصول نوشته شده که هر کیسه چند متر مربع را پوشش می‌دهد. با متراژ خالص که این ابزار می‌دهد، به‌راحتی می‌توانید تعداد کیسه‌ها را هم تخمین بزنید.

پهنای بند، یعنی فاصلهٔ بین کاشی‌ها، معمولا دو تا پنج میلی‌متر است و باعث می‌شود تعداد کاشی‌های لازم کمی کمتر از محاسبهٔ بدون بند شود. این ابزار بند را در نظر نمی‌گیرد که نتیجه را کمی محتاطانه‌تر می‌کند؛ این تفاوت معمولا یکی دو درصد است و پرت هم آن را پوشش می‌دهد. اگر با سنگ یا آجرنما کار می‌کنید که بندهای پهن‌تری دارند، محاسبه تعداد آجر فاصلهٔ ملات را هم حساب می‌کند.

خرید هوشمندانه‌تر

کاشی و سرامیک در سری‌های تولیدی مختلف ممکن است کمی تفاوت رنگ یا تناژ داشته باشند. برای همین همهٔ کارتن‌های یک فضا را از یک سری تولید بخرید؛ شمارهٔ سری معمولا روی کارتن نوشته شده است. اگر بعدا مجبور شوید چند کارتن اضافه بخرید، ممکن است از سری دیگری باشد و تفاوت رنگ روی کف یا دیوار دیده شود. این دلیل دیگری است که بهتر است پرت را کافی در نظر بگیرید و یک بار خرید کنید.

درجهٔ کاشی هم در قیمت و کیفیت اثر دارد. کاشی درجه یک نقص ظاهری کمتری دارد و ابعادش یکنواخت‌تر است. اگر از کاشی درجه‌های پایین‌تر استفاده می‌کنید، پرت را کمی بیشتر بگیرید، چون احتمال دارد چند عدد نقص داشته باشند. برای مقایسهٔ قیمت کاشی‌ها با ابعاد مختلف، قیمت هر متر مربع را مقایسه کنید، نه قیمت هر عدد یا هر کارتن. برای حساب درصد تخفیف فروشنده‌ها، محاسبه تخفیف کمک می‌کند.

تبدیل واحدها و ابزارهای مرتبط

اگر ابعاد اتاق را به فوت یا اینچ دارید، اول آن را به متر تبدیل کنید؛ تبدیل واحد مساحت متر مربع و فوت مربع را به هم تبدیل می‌کند. برای اتاق‌های غیرمستطیلی، فضا را به چند مستطیل تقسیم کنید، متراژ هر کدام را با محاسبه مساحت مستطیل حساب کنید و جمع بزنید. برای پروژه‌های ساختمانی بزرگ‌تر، محاسبه بتن و میلگرد حجم بتن کف‌سازی و فونداسیون را هم نشان می‌دهد.

همهٔ محاسبه‌ها در مرورگر خودتان انجام می‌شود و هیچ اطلاعاتی به سرور فرستاده نمی‌شود. این ابزار برآورد اولیه می‌دهد؛ پیش از خرید نهایی، اندازه‌ها را دوباره چک کنید و با کاشی‌کار دربارهٔ چیدمان و پرت مشورت کنید. کاشی‌کار باتجربه با دیدن فضا، بهتر از هر فرمولی می‌داند کجا برش زیاد است و چقدر پرت لازم است. اگر چند فضا دارید، مثلا کف پذیرایی، آشپزخانه و دو حمام، برای هر فضا جدا حساب کنید و نتیجه‌ها را یادداشت کنید؛ چون معمولا هر فضا کاشی متفاوتی دارد و درصد پرتش هم فرق می‌کند. جمع متراژ همهٔ فضاهایی که یک کاشی مشترک دارند را یک‌جا سفارش دهید تا همه از یک سری تولید باشند و کارتن‌های نیمه‌کاره هم کمتر شود.