فهرست مطالب
اسکیما FAQ کدی است که به موتورهای جست‌وجو می‌گوید بخشی از صفحهٔ شما پرسشهای متداول است و هر پرسش، پاسخش کدام است. در ابزار بالا پرسش و پاسخ اول را بنویسید و با دکمهٔ افزودن پرسش، موارد بعدی را اضافه کنید. کد JSON-LD در کادر کناری همزمان با تایپ ساخته میشود و با دکمهٔ کپی کد، آمادهٔ گذاشتن در صفحه است. پرسشهایی که پرسش یا پاسخشان خالی مانده، خودکار از کد بیرون گذاشته می‌شوند تا کد ناقص نسازید. علامت‌های نقل‌قول و نویسه‌های ویژه در متن فارسی هم به‌طور خودکار طوری نوشته می‌شوند که ساختار کد به هم نخورد. پیش از هر کاری، یک نکتهٔ مهم را بدانید: گوگل از سال ۲۰۲۳ نمایش این پرسش‌ها در نتایج را به گروه محدودی از سایتها اختصاص داده است. ادامهٔ صفحه توضیح میدهد این موضوع برای شما چه معنایی دارد.
راهنمای استفاده از ساخت اسکیما FAQ
- پرسش و پاسخ اول را بنویسید.
- با «افزودن پرسش» موارد بیشتر اضافه کنید.
- کد ساخته‌شده را در بخش head یا body صفحه قرار دهید.
اسکیما FAQ چیست؟
اسکیما، که گاهی نشانهگذاری داده یا دادهٔ ساختاریافته هم خوانده میشود، زبانی مشترک است که موتورهای جست‌وجوی بزرگ با هم روی آن توافق کرده‌اند تا صاحبان سایت بتوانند معنای بخش‌های صفحه را صریح بگویند. موتور جست‌وجو متن صفحه را می‌خواند و حدس می‌زند هر بخش چیست؛ اسکیما این حدس را به اطلاع دقیق تبدیل میکند. واژه‌نامهٔ این زبان در سایتی به نام اسکیما دات اُرگ نگهداری میشود و برای انواع چیزها، از مقاله و محصول تا رویداد و دستور پخت، نوع مشخصی تعریف کرده است.
نوع مخصوص پرسشهای متداول FAQPage نام دارد. داخل آن، فهرستی از پرسش‌ها قرار می‌گیرد که هر کدام از نوع Question هستند و یک متن پرسش و یک پاسخ پذیرفته‌شده از نوع Answer دارند. کدی که ابزار می‌سازد دقیقا همین ساختار است؛ یک تگ اسکریپت که نوعش دادهٔ پیوندی جی‌سون است و داخل آن، شیئی با زمینهٔ اسکیما دات اُرگ، نوع FAQPage و فهرست پرسش‌ها و پاسخ‌ها. این قالب را JSON-LD می‌گویند و گوگل آن را برای همهٔ انواع دادهٔ ساختاریافته توصیه میکند، چون جدا از کد نمایش صفحه است و نگهداری آن ساده‌تر است.
اسکیما FAQ در گوگل؛ آنچه از ۲۰۲۳ تغییر کرد
تا چند سال پیش، اسکیما FAQ یکی از محبوب‌ترین ترفندهای سئو بود. صفحه‌ای که این کد را داشت، می‌توانست در نتایج گوگل زیر عنوان و توضیحات، چند پرسش بازشونده نشان دهد و فضای خیلی بیشتری از صفحهٔ نتایج را بگیرد. همین محبوبیت باعث شد سایتهای زیادی برای هر صفحه‌ای، حتی صفحه‌های محصول و دسته‌بندی، پرسشهای ساختگی بنویسند تا فقط فضای بیشتری بگیرند. در تابستان ۲۰۲۳ گوگل اعلام کرد نتیجهٔ غنی پرسشهای متداول را از آن پس فقط برای سایتهای شناختهشده و معتبر دولتی و سلامت نمایش میدهد.
این تغییر به معنای منسوخ شدن کد نیست. FAQPage همچنان نوعی معتبر در اسکیما دات اُرگ است، گوگل آن را خطا نمیگیرد و ابزارهای آزمایش گوگل هم آن را می‌شناسند. فقط برای بیشتر سایتها، دیگر به شکل پرسشهای بازشونده در نتایج دیده نمیشود. پس اگر کسی به شما قول داده که با گذاشتن این کد، نتیجهٔ صفحه‌تان در گوگل بزرگ‌تر میشود، آن قول امروز برای سایتهای معمولی درست نیست. صادقانه‌ترین توصیف این است که اسکیما FAQ امروز ابزاری برای روشن‌تر کردن ساختار صفحه است، نه ترفندی برای گرفتن فضای بیشتر.
پس چرا هنوز اسکیما FAQ بسازیم؟
دلیل اول این است که دادهٔ ساختاریافته فقط برای نمایش ظاهری نیست. موتورهای جست‌وجو برای فهم محتوای صفحه از همهٔ نشانه‌ها استفاده می‌کنند و کدی که صریح می‌گوید هر پرسش و پاسخ کجاست، کار فهم را ساده‌تر میکند. موتورهای جست‌وجوی دیگر و سامانه‌های پاسخ‌گوی مبتنی بر هوش مصنوعی هم متن صفحه را می‌خوانند و ساختار روشن پرسش و پاسخ، احتمال اینکه پاسخ شما دقیق برداشته و نقل شود را بیشتر میکند. هیچ‌کدام از این‌ها تضمین‌شده نیست، اما هزینهٔ گذاشتن کد هم تقریبا صفر است.
دلیل دوم این است که اگر سایت شما در حوزهٔ سلامت یا خدمات دولتی فعالیت میکند و معتبر شناخته شود، نتیجهٔ غنی هنوز ممکن است نمایش داده شود. دلیل سوم سادگی است؛ وقتی بخش پرسشهای متداول را برای کاربران می‌نویسید، که خودش برای کاربر ارزشمند است، ساختن کد آن کمتر از یک دقیقه وقت می‌گیرد. چیزی که دیگر توصیه نمیشود، نوشتن پرسشهای ساختگی فقط به خاطر کد است. پرسشهای متداول باید پاسخ پرسشهای واقعی کاربران باشند، نه پرکننده.
پرسش خوب برای بخش سوالات متداول
بهترین منبع پرسش‌ها، کاربران خودتان هستند. پرسشهایی که پشتیبانی فروشگاه هر روز تلفنی جواب میدهد، پیام‌هایی که در دایرکت اینستاگرام تکرار می‌شوند و جست‌وجوهایی که در گزارش سرچ کنسول به صفحهٔ شما می‌رسند ولی صفحه جواب روشنی برایشان ندارد، همه پرسشهای خوبی‌اند. بخش «سؤالات مرتبط» در نتایج گوگل برای کلمهٔ کلیدی صفحه هم منبع خوبی است، چون نشان میدهد کاربران دربارهٔ همین موضوع چه چیزهای دیگری می‌پرسند.
پرسش را با زبان کاربر بنویسید، نه زبان اداری. کاربر نمی‌پرسد شرایط بازگشت کالا چگونه است؛ می‌پرسد اگر لباس اندازه نبود، میتوانم پسش بدهم؟ پاسخ را با جواب مستقیم شروع کنید، با بله یا خیر یا یک عدد، و بعد توضیح بدهید. پاسخی که جواب اصلی را در جملهٔ سوم پنهان کرده، هم کاربر را خسته میکند و هم برای نقل شدن در جاهای دیگر مناسب نیست. پاسخ‌ها را کوتاه نگه دارید؛ اگر پاسخی به چند پاراگراف نیاز دارد، احتمالا باید بخش جداگانه‌ای از صفحه یا مقالهٔ جداگانه‌ای باشد.
قوانینی که گوگل برای اسکیما FAQ گذاشته
گوگل برای دادهٔ ساختاریافته قوانین کلی و برای هر نوع، قوانین ویژه دارد و رعایت نکردن آن‌ها ممکن است به اقدام دستی علیه سایت منجر شود. مهم‌ترین قانون این است که هر پرسش و پاسخی که در کد می‌آید، باید در متن قابل دیدن صفحه هم وجود داشته باشد. کدی که پرسشهایی دارد که کاربر در صفحه نمی‌بیند، نقض قوانین است. پاسخ‌ها می‌توانند در صفحه بسته باشند و با کلیک باز شوند؛ این مشکلی ندارد، به شرطی که در صفحه وجود داشته باشند.
قانون دوم این است که FAQPage برای پرسشهایی است که پاسخشان را خود سایت نوشته است. اگر صفحه‌ای دارید که کاربران پرسش می‌کنند و کاربران دیگر پاسخ می‌دهند، مثل انجمن‌ها یا بخش پرسش و پاسخ محصول در فروشگاه، نوع درست QAPage است. قانون سوم این است که اسکیما FAQ برای تبلیغ نیست؛ پرسشهایی که در واقع پیام تبلیغاتی‌اند یا محتوای توهین‌آمیز و خشن دارند، نباید نشانهگذاری شوند. و اگر یک پرسش در چند صفحهٔ سایت تکرار شده، گوگل توصیه میکند آن را فقط در یکی از صفحهها نشانهگذاری کنید.
| موقعیت | نوع اسکیما مناسب |
|---|---|
| صفحهٔ سوالات متداول فروشگاه با پاسخ‌های فروشگاه | FAQPage |
| بخش پرسشهای متداول پایین مقاله یا صفحهٔ خدمت | FAQPage |
| صفحهٔ یک پرسش در انجمن با پاسخ‌های کاربران | QAPage |
| پرسش و پاسخ کاربران زیر صفحهٔ محصول | QAPage یا بدون نشانهگذاری |
| آموزش مرحله‌به‌مرحله | Article، نه FAQPage |
کد را کجای صفحه بگذاریم؟
کد خروجی ابزار با تگ اسکریپت شروع و تمام میشود و می‌توانید آن را هم در بخش head و هم در بخش body صفحه بگذارید؛ گوگل هر دو را میپذیرد. اگر سایت را خودتان کدنویسی کرده‌اید، بهتر است کد را از همان داده‌ای بسازید که بخش پرسشهای متداول صفحه را نمایش میدهد تا هر وقت پرسشی را در صفحه تغییر دادید، کد هم خودکار تغییر کند. کدی که دستی در صفحه چسبانده میشود، پس از چند ماه معمولا با متن صفحه ناهماهنگ میشود و همین ناهماهنگی نقض قانون اول است.
در وردپرس، بیشتر افزونه‌های سئو بلوک مخصوص پرسشهای متداول دارند که متن و کد را با هم می‌سازند. اگر از چنین بلوکی استفاده می‌کنید، کد ابزار را جداگانه اضافه نکنید، چون دو FAQPage در یک صفحه می‌سازید. اگر افزونه چنین امکانی ندارد، کد ابزار را در یک بلوک HTML سفارشی در همان صفحه بگذارید. در سیستم‌های فروشگاهی آماده هم معمولا بخشی برای افزودن کد سفارشی به سر صفحه وجود دارد.
متن پاسخ؛ لینک و فهرست مجاز است؟
گوگل در متن پاسخ چند تگ HTML ساده را میپذیرد؛ لینک، فهرست‌های شماره‌دار و نقطه‌دار، پاراگراف، شکستن خط، سرتیتر و متن پررنگ و کج. پس اگر پاسخی به صفحهٔ دیگری از سایت ارجاع میدهد، می‌توانید تگ لینک را مستقیم در کادر پاسخ ابزار بنویسید و در کد همان‌طور قرار می‌گیرد. تگ‌های دیگر، مثل تصویر یا جدول، نادیده گرفته می‌شوند. پاسخ را بیش از حد با تگ شلوغ نکنید؛ متن ساده با یکی دو لینک، خواناترین حالت است.
دربارهٔ نویسه‌ها نگران نباشید. ابزار کد را با روش استاندارد جاوااسکریپت می‌سازد که علامت نقل‌قول، خط مورب وارونه و شکستن خط داخل متن را خودکار به شکل امن می‌نویسد. این دقیقا جایی است که کدهای دست‌نویس معمولا خراب می‌شوند؛ یک علامت نقل‌قول در وسط پاسخ فارسی، رشتهٔ جی‌سون را زودتر از موعد می‌بندد و کل کد را نامعتبر میکند. حروف فارسی هم بدون تبدیل در کد می‌مانند، که هم خواناتر است و هم برای موتورهای جست‌وجو هیچ فرقی ندارد. اگر خواستید کد را مرتب یا بررسی کنید، مرتب‌سازی JSON ساختار آن را نشان میدهد.
آزمایش کد پیش و پس از انتشار
پس از گذاشتن کد، صفحه را با ابزار آزمایش نتایج غنی گوگل بررسی کنید؛ لینک آن زیر کادر کد در خود ابزار هست. این ابزار نشانی صفحه یا خود کد را می‌گیرد و نشان میدهد گوگل چه دادهٔ ساختاریافته‌ای پیدا کرده، آیا خطایی دارد و آیا صفحه برای نتیجهٔ غنی واجد شرایط است. چون نمایش پرسشهای متداول محدود شده، ممکن است کد شما معتبر باشد اما ابزار آن را جزو نتایج غنی قابل نمایش نشان ندهد؛ این خطا نیست. برای بررسی کلی‌تر ساختار، اعتبارسنج اسکیما دات اُرگ هم هر نوع اسکیما را بدون توجه به قوانین نمایش گوگل بررسی میکند.
پس از انتشار، سرچ کنسول گوگل در بخش بهبودها گزارشی برای هر نوع دادهٔ ساختاریافته‌ای که در سایت پیدا کرده می‌سازد و خطاها و هشدارها را نشان میدهد. اگر سایت شما صدها صفحه با کد مشابه دارد، این گزارش سریع‌ترین راه پیدا کردن صفحههایی است که کدشان پس از تغییرات قالب خراب شده است. به یاد داشته باشید که گوگل برای دیدن تغییرات باید صفحه را دوباره بخزد و این ممکن است از چند روز تا چند هفته طول بکشد.
اشتباه‌های رایج در اسکیما FAQ
رایج‌ترین اشتباه، ناهماهنگی کد با متن صفحه است. صاحب سایت پاسخی را در صفحه اصلاح میکند، مثلا مدت ارسال را از سه روز به پنج روز تغییر میدهد، اما کدی که ماه‌ها پیش دستی در صفحه چسبانده شده، همان سه روز قبلی را می‌گوید. کاربری که پاسخ را در جای دیگری خوانده، با اطلاعات نادرست روبه‌رو میشود و موتور جست‌وجو هم دو پاسخ متفاوت برای یک پرسش میبیند. اگر کد را دستی می‌گذارید، یادداشتی بگذارید که هر بار پرسش‌ها را در صفحه ویرایش کردید، کد را هم با همین ابزار دوباره بسازید.
اشتباه دوم، کپی کردن یک بلوک پرسشهای متداول در همهٔ صفحه‌های سایت است؛ مثلا همان پنج پرسش دربارهٔ ارسال و پرداخت زیر همهٔ صفحه‌های محصول. این کار نه برای کاربر ارزشی دارد و نه برای موتور جست‌وجو و گوگل هم صراحتا توصیه کرده پرسش تکراری را فقط یک بار نشانهگذاری کنید. پرسشهای عمومی را در یک صفحهٔ سوالات متداول جمع کنید و در صفحه‌های محصول فقط پرسشهایی را بگذارید که مخصوص همان محصول است، مثل جنس، ابعاد یا نحوهٔ نگهداری.
اشتباه سوم، فراموش کردن تگ اسکریپت یا کپی ناقص کد است. کدی که بدون تگ آغاز یا با یک آکولاد کم در صفحه گذاشته شود، یا اصلا خوانده نمیشود یا به صورت متن خام در صفحه نمایش داده میشود. ابزار کد را همیشه کامل و با تگ اسکریپت می‌سازد؛ از دکمهٔ کپی کد استفاده کنید تا چیزی جا نماند. و اشتباه چهارم، انتظار نتیجهٔ فوری است. حتی برای سایت‌هایی که واجد شرایط نمایش‌اند، گوگل باید صفحه را دوباره بخزد و تصمیم بگیرد که نمایش نتیجهٔ غنی برای آن جست‌وجو مناسب است یا نه. داشتن کد معتبر، شرط لازم است، نه تضمین نمایش.
اسکیما FAQ در کنار اسکیماهای دیگر
یک صفحه میتواند چند نوع دادهٔ ساختاریافته داشته باشد؛ مثلا یک مقاله میتواند هم اسکیمای مقاله داشته باشد، هم مسیر راهنما و هم پرسشهای متداول. هر کدام را در تگ اسکریپت جداگانه بگذارید یا همه را در یک آرایه کنار هم قرار دهید. برای انواع دیگر، ساخت اسکیما کد مقاله، محصول، کسب‌وکار محلی و انواع رایج دیگر را می‌سازد. تنها چیزی که باید از آن پرهیز کنید، چند FAQPage جداگانه در یک صفحه است؛ همهٔ پرسشهای یک صفحه را در یک FAQPage بگذارید.
ابزارهای مرتبط
عنوان و توضیحات صفحه‌ای که پرسشهای متداول را در آن گذاشته‌اید، با ساخت متا تگ قابل بررسی است و برای اینکه موتورهای جست‌وجو صفحه را سریع‌تر پیدا کنند، ساخت نقشه سایت را ببینید. فهرست کامل ابزارهای بهینه‌سازی سایت در ابزارهای سئو است.
آخرین بازبینی محتوا: · تیم تحریریه ابزار جیبی