فهرست مطالب
محاسبه رنگ ساختمان با این ابزار پیش از خرید رنگ انجام میشود: طول، عرض و ارتفاع اتاق را وارد میکنید، مساحت در و پنجرهها را کم میکنید، مشخص میکنید سقف هم رنگ میشود یا نه و تعداد دست رنگ و پوشش هر لیتر را از روی قوطی مینویسید. ابزار مقدار رنگ لازم را به لیتر، تعداد قوطی و اگر قیمت را بدانید، هزینهٔ کل رنگ نشان میدهد. اگر چند اتاق با ابعاد مشابه دارید، تعداد اتاق را تغییر دهید تا همه با هم حساب شوند. همهٔ محاسبه در مرورگر خودتان انجام میشود.
راهنمای استفاده از محاسبه رنگ ساختمان
- طول، عرض و ارتفاع اتاق و تعداد اتاقهای مشابه را وارد کنید.
- مساحت در و پنجرهها را بنویسید تا کسر شود و مشخص کنید سقف هم رنگ میشود یا نه.
- تعداد دست رنگ و پوشش هر لیتر را از روی قوطی وارد کنید.
- مقدار رنگ به لیتر، تعداد قوطی و هزینهٔ کل نمایش داده میشود.
محاسبه رنگ ساختمان از روی ابعاد اتاق
مقدار رنگ به سطحی بستگی دارد که رنگ میشود، نه به متراژ کف. اتاقی با کف ۱۴ متر مربع و ارتفاع ۲٫۸ متر، حدود ۴۲ متر مربع دیوار دارد؛ سه برابر کفش. برای همین حساب رنگ از روی متراژ خانه، که خیلیها انجام میدهند، اغلب اشتباه است. ابزار مساحت دیوارها را از محیط اتاق ضرب در ارتفاع حساب میکند: دو برابر جمع طول و عرض، ضرب در ارتفاع. بعد مساحت در و پنجرهها کم میشود و اگر سقف هم رنگ میشود، مساحت سقف که همان طول ضرب در عرض است اضافه میشود.
مساحت در و پنجره را دقیق حساب کنید. یک در معمولی داخلی حدود ۰٫۹ در ۲٫۱ متر است، یعنی نزدیک ۲ متر مربع. پنجرهها اندازههای متنوعی دارند؛ یک پنجرهٔ متوسط ۱٫۵ تا ۲ متر مربع است. اگر اتاق کمد دیواری یا پنجرهٔ سرتاسری دارد، آنها را هم اندازه بگیرید و کم کنید. کسر نکردن بازشوها چند لیتر رنگ اضافه روی دستتان میگذارد؛ کسر بیش از اندازه هم باعث کمبود رنگ در وسط کار میشود.

پوشش هر لیتر؛ عدد روی قوطی را بخوانید
پوشش رنگ یعنی هر لیتر رنگ در یک دست چند متر مربع از سطح را میپوشاند. این عدد برای هر نوع و هر برند رنگ فرق دارد و معمولا روی قوطی یا در برگهٔ مشخصات فنی سازنده نوشته شده است. برای رنگهای پلاستیک و اکریلیک داخلی، معمولا ۸ تا ۱۲ متر مربع در لیتر است. ابزار ۱۰ را پیشفرض گذاشته که میانهٔ همین بازه است، اما عدد قوطی خودتان دقیقتر است.
پوشش اعلامشده برای سطح صاف و آماده است. روی دیوار گچی تازه که آستر نخورده، دیوار زبر یا سیمانی، یا سطحی که رنگ را زیاد جذب میکند، پوشش واقعی کمتر است. رقیق کردن رنگ با آب یا تینر بیش از آنچه سازنده گفته، هم پوشش را کم میکند و هم کیفیت رنگ را پایین میآورد. اگر سطح دیوار مناسب نیست، پوشش را در ابزار کمتر از عدد قوطی وارد کنید؛ مثلا ۷ یا ۸ به جای ۱۰.
یک دست، دو دست یا سه دست؟
برای بیشتر کارهای رنگ داخلی، دو دست استاندارد است. دست اول سطح را میپوشاند و دست دوم یکدستی رنگ و دوام آن را تضمین میکند. حتی اگر دست اول به نظر کافی بیاید، بعد از خشک شدن معمولا لکهها و تفاوتهای رنگ دیده میشوند. ابزار تعداد دست را در مساحت ضرب میکند؛ یعنی دو دست روی ۵۰ متر مربع، معادل یک دست روی ۱۰۰ متر مربع است.
دست سوم در چند حالت لازم است. وقتی رنگ روشن روی رنگ تیره زده میشود، وقتی رنگ جدید قرمز یا زرد پررنگ است که معمولا پوشانندگی کمتری دارند، یا وقتی دیوار تازه است و آستر نخورده است. اگر مطمئن نیستید، با دو دست حساب کنید و یک قوطی اضافه بخرید؛ برگرداندن قوطی بازنشده معمولا آسانتر از پیدا کردن همان رنگ با همان شمارهٔ تولید در وسط کار است. رنگهایی که سفارشی ساخته میشوند، در دو نوبت ساخت ممکن است کمی متفاوت باشند.
گالن، لیتر و کیلوگرم
رنگ در ایران با چند واحد فروخته میشود و همین گاهی گیجکننده است. گالن آمریکایی حدود ۳٫۷۸ لیتر است و ابزار همین را پیشفرض گذاشته است، اما بستهبندی سازندهها یکسان نیست. بعضی قوطیها حجم را به لیتر نوشتهاند، بعضی وزن را به کیلوگرم و بعضی فقط نوشتهاند گالن یا کوارت. چون رنگ از آب سنگینتر است، هر کیلوگرم رنگ کمتر از یک لیتر حجم دارد؛ پس قوطی چهار کیلویی را چهار لیتر حساب نکنید.
مطمئنترین راه این است که حجم قوطی را از برچسب بخوانید و در ابزار وارد کنید. اگر فقط وزن نوشته شده، پوشش را هم معمولا به ازای هر کیلوگرم اعلام کردهاند؛ در این حالت میتوانید کل حساب را به کیلوگرم انجام دهید: پوشش هر کیلوگرم را در خانهٔ پوشش و وزن قوطی را در خانهٔ حجم قوطی بنویسید. نتیجه به جای لیتر، کیلوگرم خواهد بود و تعداد قوطی همچنان درست است. برای تبدیل واحدهای حجم، تبدیل واحد حجم هم در دسترس است.
| سطح یا وضعیت | پوشش تقریبی هر لیتر در یک دست | تعداد دست پیشنهادی |
|---|---|---|
| دیوار صاف آستر خورده | ۱۰ تا ۱۲ متر مربع | دو دست |
| تجدید رنگ با رنگ همخانواده | ۱۰ تا ۱۲ متر مربع | یک تا دو دست |
| رنگ روشن روی رنگ تیره | ۹ تا ۱۱ متر مربع | دو تا سه دست |
| دیوار گچی تازه بدون آستر | ۶ تا ۸ متر مربع | دو تا سه دست |
| سطح زبر یا سیمانی | ۵ تا ۸ متر مربع | دو دست |
این عددها تقریبی و برای مقایسهاند. برای هر برند و هر نوع رنگ، عدد سازنده را مبنا بگیرید.

مثال: یک اتاق خواب
اتاقی ۴ در ۳٫۵ متر با ارتفاع ۲٫۸ متر را در نظر بگیرید که یک در و یک پنجره دارد و روی هم ۴ متر مربع بازشو. محیط اتاق ۱۵ متر است و مساحت دیوارها ۴۲ متر مربع. با کسر بازشوها ۳۸ متر مربع میماند و با اضافه شدن سقف ۱۴ متری، سطح قابل رنگ ۵۲ متر مربع میشود. دو دست رنگ با پوشش ۱۰ متر مربع در لیتر یعنی ۱۰٫۴ لیتر و با ۱۰ درصد پرت، حدود ۱۱٫۴ لیتر.
با قوطیهای ۳٫۷۸ لیتری، این مقدار کمی بیشتر از سه قوطی است و ابزار چهار قوطی پیشنهاد میکند، چون تعداد قوطی همیشه به بالا گرد میشود. اینجا یک تصمیم عملی دارید: اگر با دقت کار میکنید و پرت را ۵ درصد بگیرید، مقدار به حدود ۱۰٫۹ لیتر میرسد که در سه قوطی ۳٫۷۸ لیتری، یعنی ۱۱٫۳ لیتر، جا میشود. پس درصد پرت گاهی تفاوت یک قوطی کامل را میسازد. اگر سقف را با رنگ دیگری میزنید، که در بسیاری از خانهها سفید است، سقف را جدا حساب کنید: ۱۴ متر مربع با دو دست، حدود ۳ لیتر، یعنی یک قوطی سفید؛ و دیوارها بدون سقف حدود ۸٫۴ لیتر، یعنی سه قوطی.
رنگ کردن کل خانه
برای کل خانه، هر اتاق را جدا حساب کنید و جمع بزنید؛ یا اگر اتاقها ابعاد نزدیکی دارند، از خانهٔ تعداد اتاق مشابه استفاده کنید. راهرو، آشپزخانه و حمام را جدا در نظر بگیرید؛ آشپزخانه و حمام معمولا رنگ متفاوتی، مثلا رنگ قابل شستوشو یا ضد رطوبت، لازم دارند و بخشی از دیوارهایشان کاشی است که نباید در مساحت رنگ حساب شود.
یک قاعدهٔ سرانگشتی برای برآورد سریع این است که سطح دیوارها و سقف یک آپارتمان معمولا سه تا چهار برابر متراژ کف آن است؛ بسته به تعداد اتاقها و دیوارهای داخلی. یعنی آپارتمانی ۸۰ متری حدود ۲۴۰ تا ۳۲۰ متر مربع سطح قابل رنگ دارد. این قاعده برای برآورد اولیه خوب است، اما پیش از خرید، با ابعاد واقعی حساب کنید. اگر کاشیکاری هم دارید، محاسبه کاشی و سرامیک تعداد کاشی و کارتن را با همین روش حساب میکند.
آمادهسازی دیوار؛ آستر و بتونه
کیفیت کار رنگ بیش از هر چیز به آمادهسازی دیوار بستگی دارد. دیوار باید تمیز، خشک و بدون گردوخاک و چربی باشد. ترکها و سوراخها با بتونه پر و سنباده زده میشوند. روی دیوار تازه یا دیواری که بتونه خورده، یک دست آستر زده میشود تا جذب رنگ یکنواخت شود. آستر هم پوشش خودش را دارد که روی قوطی نوشته شده است. برای حساب آستر، ابزار را با یک دست و پوشش آستر دوباره اجرا کنید.
مقدار بتونه را نمیشود با مساحت بهتنهایی حساب کرد. دیواری که فقط چند ترک کوچک دارد، شاید یک کیلو بتونه بخواهد و دیواری که کل سطحش بتونهکاری میشود، دهها کیلو. اگر نقاش برآورد بتونه میدهد، بپرسید بتونهکاری کامل است یا موضعی. همین تفاوت، دلیل اصلی اختلاف قیمت نقاشهای مختلف برای یک خانه است.
زمانبندی کار و فاصلهٔ بین دستها
مقدار رنگ فقط بخشی از برنامهریزی است؛ زمان هم مهم است. هر دست رنگ باید پیش از دست بعدی خشک شود. رنگهای پایه آب، مثل پلاستیک و اکریلیک، معمولا چند ساعت بعد خشک لمسی میشوند و زمان مناسب برای دست بعدی روی قوطی نوشته شده است. رنگهای روغنی دیرتر خشک میشوند و گاهی یک روز کامل فاصله لازم دارند. اگر دست دوم زود زده شود، رنگ زیرین جابهجا میشود و سطح یکدست نمیشود. دما و رطوبت هوا هم روی این زمان اثر دارند؛ در هوای سرد و مرطوب، خشک شدن طول میکشد.
برای یک اتاق معمولی با دو دست رنگ، اگر آمادهسازی دیوار ساده باشد، یک تا دو روز کار کافی است. بتونهکاری و آستر این زمان را بیشتر میکنند، چون هر لایه زمان خشک شدن خودش را دارد. پیش از شروع، وسایل را از دیوار دور کنید، کف را بپوشانید و پریزها و قابها را با نوار چسب کاغذی بپوشانید. اتاق را در طول کار و پس از آن خوب تهویه کنید؛ بهخصوص اگر رنگ روغنی میزنید که بوی تند و بخارهای حلال دارد. کودکان و افرادی که مشکل تنفسی دارند بهتر است تا رفتن بو، در آن اتاق نخوابند.
رنگ نما، نرده و سطحهای فلزی و چوبی
ابزار برای دیوار و سقف داخلی طراحی شده است، اما همان روش برای سطحهای دیگر هم کار میکند؛ فقط باید مساحت را درست حساب کنید و پوشش رنگ مخصوص آن سطح را وارد کنید. برای دیوار بیرونی ساختمان یا دیوار حیاط، طول و ارتفاع دیوار را وارد کنید، عرض را کوچک بگذارید و سقف را خاموش کنید؛ یا سادهتر، مساحت را خودتان حساب کنید و با پوشش رنگ نما تقسیم کنید. رنگهای نما معمولا پوشش کمتری از رنگهای داخلی دارند، چون سطحهای بیرونی زبرترند.
برای در و پنجرهٔ فلزی، نرده و سطحهای چوبی، مساحت هر دو طرف را در نظر بگیرید. یک در فلزی دو رو دارد و نردهها سطح واقعیشان خیلی بیشتر از مساحت ظاهریشان است. این سطحها معمولا با رنگ روغنی یا رنگ مخصوص فلز رنگ میشوند که پیش از آن ضدزنگ یا آستر چوب لازم دارند. برای این کارها، مقدار رنگ را کمی بیشتر از عدد ابزار در نظر بگیرید، چون پرت در سطحهای باریک و پرجزئیات زیاد است.
مقایسهٔ برآورد نقاش
وقتی نقاش برای خانهتان برآورد میدهد، معمولا دو عدد میگوید: دستمزد بر اساس متر مربع و مقدار مصالح. با ابزار میتوانید سطح قابل رنگ را خودتان حساب کنید و با عدد نقاش مقایسه کنید. برخی نقاشها دستمزد را بر اساس متراژ کف میگیرند و بعضی بر اساس سطح واقعی رنگشده؛ این دو عدد سه تا چهار برابر با هم فرق دارند، پس بپرسید مبنا چیست.
مقدار رنگ پیشنهادی نقاش را هم با عدد ابزار مقایسه کنید. اختلاف کم طبیعی است؛ نقاشها معمولا کمی بیشتر حساب میکنند تا وسط کار کم نیاورند. اختلاف زیاد اما میتواند از تعداد دست بیشتر، رنگ ارزانتر با پوشش کمتر یا حساب نکردن بازشوها باشد. پرسیدن همین سه نکته، معمولا اختلاف را روشن میکند. یک سؤال دیگر هم مفید است: رنگ را چه کسی میخرد. اگر نقاش رنگ را تهیه میکند، برند، نوع و شمارهٔ رنگ را کتبی مشخص کنید تا رنگ ارزانتر با پوشش کمتر جایگزین نشود. اگر خودتان میخرید، عدد ابزار را با یک قوطی اضافه مبنا بگیرید و رسید خرید را نگه دارید تا قوطیهای بازنشده را بتوانید پس بدهید. برای حساب هزینهٔ کل، قیمت هر قوطی را در ابزار وارد کنید.
نکتههای خرید رنگ
همهٔ رنگ یک رنگآمیزی را از یک نوبت تولید بخرید. شمارهٔ ساخت یا سری تولید معمولا روی قوطی هست. قوطیهای دو سری تولید متفاوت ممکن است اختلاف رنگ کوچکی داشته باشند که روی دیوار بزرگ دیده میشود. اگر چند قوطی خریدید، پیش از شروع، رنگ همه را در یک ظرف بزرگ مخلوط کنید تا یکدست شود.
برای اتاقهایی که رطوبت دارند یا زیاد تمیز میشوند، مثل آشپزخانه، حمام و اتاق کودک، رنگ قابل شستوشو بخرید. برای سقف حمام، رنگ ضد قارچ مناسبتر است. رنگ مانده را در قوطی دربسته و دور از سرما و گرما نگه دارید تا برای ترمیمهای بعدی استفاده شود. برای برنامهریزی کل بازسازی، محاسبه تعداد آجر و محاسبه بتن هم برای کارهای ساختمانی دیگر آمادهاند و اگر همزمان کولر جدید هم میخواهید، محاسبه کولر مناسب متراژ ظرفیت مناسب را برآورد میکند.
آخرین بازبینی محتوا: | تیم تحریریه ابزار جیبی