فهرست مطالب
ساخت لینک UTM جواب این سؤال است که بازدیدکننده‌ها و فروش سایت دقیقا از کجا آمده‌اند. در ابزار بالا نشانی صفحهٔ مقصد را وارد کنید، منبع و رسانه و نام کمپین را بنویسید یا یکی از منبع‌های آماده مثل تلگرام، اینستاگرام، خبرنامه، گوگل، یکتانت و پیامک را بزنید تا منبع و رسانه با هم پر شوند. لینک نهایی همان لحظه ساخته میشود و با یک دکمه کپی میشود. ابزار حروف بزرگ را به کوچک و فاصله‌ها را به خط تیره تبدیل میکند تا دادهها در گزارشها یکدست بمانند و اگر یکی از سه پارامتر اصلی را خالی بگذارید، هشدار میدهد. زیر لینک، QR کد همان لینک هم ساخته میشود که برای پوستر، بروشور و بسته‌بندی آمادهٔ دانلود است.
راهنمای استفاده از ساخت لینک UTM
- آدرس صفحهٔ مقصد را وارد کنید.
- منبع (source)، رسانه (medium) و نام کمپین را بنویسید یا از گزینه‌های آماده انتخاب کنید.
- لینک نهایی را کپی کنید یا برای آن QR کد بسازید.
UTM چیست و چه مشکلی را حل میکند؟
ابزارهای تحلیل سایت مثل گوگل آنالیتیکس خودشان تا حدی تشخیص می‌دهند بازدیدکننده از کجا آمده. اگر کسی از نتایج گوگل وارد سایت شود، آنالیتیکس می‌داند. اما در بسیاری از موقعیت‌ها این تشخیص ناقص یا غلط است. بازدیدی که از داخل اپلیکیشن تلگرام یا از برنامهٔ ایمیل روی گوشی می‌آید، معمولا هیچ نشانی از مبدأ با خودش ندارد و در گزارش به‌عنوان ورود مستقیم ثبت میشود؛ انگار کاربر خودش نشانی سایت را تایپ کرده است. اگر در سه کانال تلگرام تبلیغ کرده باشید، بدون UTM هیچ راهی ندارید بفهمید کدام کانال بازدید و فروش آورده است.
UTM مجموعه‌ای از پارامترهای استاندارد است که به انتهای نشانی صفحه اضافه میشوند و اطلاعات مبدأ را صریح در خود لینک می‌گذارند. وقتی کاربر روی چنین لینکی می‌زند، آنالیتیکس پارامترها را می‌خواند و بازدید را دقیقا به همان منبع و کمپینی نسبت میدهد که شما تعیین کرده‌اید. صفحه برای کاربر هیچ فرقی نمی‌کند و همان صفحهٔ همیشگی باز میشود. این روش آن‌قدر جاافتاده است که تقریبا همهٔ ابزارهای تحلیل، نه فقط آنالیتیکس گوگل، این پارامترها را می‌شناسند.
پنج پارامتر UTM
ابزار پنج پارامتر کلاسیک را پشتیبانی میکند. سه پارامتر اول برای هر لینکی لازم‌اند و دو پارامتر آخر اختیاری‌اند و برای جزئیات بیشتر به کار می‌روند. جدول زیر کاربرد هر کدام را با نمونه نشان میدهد.
| پارامتر | معنا | نمونه |
|---|---|---|
| utm_source | منبع؛ کدام سایت، کانال یا فهرست | telegram، instagram، newsletter، google |
| utm_medium | رسانه؛ نوع ترافیک | social، email، cpc، sms، referral |
| utm_campaign | نام کمپین | nowruz-1406، yalda-sale، new-collection |
| utm_term | کلمهٔ کلیدی در تبلیغ جست‌وجو | loan-calculator |
| utm_content | تفکیک چند لینک یا آگهی در یک کمپین | banner-top، story-2، cta-button |
تفاوت منبع و رسانه، رایج‌ترین ابهام است. منبع اسم مشخص جایی است که لینک در آن منتشر شده؛ اسم شبکهٔ اجتماعی، اسم کانال، اسم سایت همکار یا اسم خبرنامه. رسانه نوع کلی آن جاست؛ شبکهٔ اجتماعی، ایمیل، تبلیغ کلیکی، پیامک یا معرفی از سایت دیگر. تلگرام و اینستاگرام دو منبع متفاوت‌اند اما هر دو رسانهٔ شبکهٔ اجتماعی دارند. با این تفکیک می‌توانید در گزارش، هم کل ترافیک شبکه‌های اجتماعی را یک‌جا ببینید و هم سهم هر شبکه را جداگانه.
پارامتر محتوا برای وقتی است که در یک کمپین و از یک منبع، چند لینک مختلف دارید و می‌خواهید بدانید کدام بهتر کار کرده. مثلا در یک ایمیل تبلیغاتی هم بنر بالای ایمیل لینک دارد و هم دکمهٔ پایین آن. با دو مقدار متفاوت برای این پارامتر، می‌فهمید کاربران روی کدام بیشتر می‌زنند. پارامتر کلمه هم در اصل برای تبلیغات جست‌وجو طراحی شده تا کلمهٔ کلیدی‌ای که آگهی را نمایش داده، ثبت شود؛ اما خیلی‌ها از آن برای جزئیات دیگر هم استفاده می‌کنند.
چرا رسانه باید استاندارد باشد؟
گوگل آنالیتیکس در نسخهٔ فعلی‌اش بازدیدها را در گروه‌هایی به نام کانال‌های پیش‌فرض دسته‌بندی میکند؛ جست‌وجوی ارگانیک، شبکه‌های اجتماعی ارگانیک، ایمیل، تبلیغات پولی، پیامک، ارجاع از سایت‌های دیگر و چند گروه دیگر. این دسته‌بندی بر اساس قواعدی است که مقدار منبع و رسانه را با فهرست‌هایی از پیش تعیین‌شده مقایسه میکند. اگر رسانه را ایمیل بنویسید، بازدید در کانال ایمیل می‌رود. اگر یکی از همکارانتان برای همان خبرنامه رسانه را چیزی مثل خبرنامه یا پیام بنویسد، آنالیتیکس آن را نمی‌شناسد و بازدید در گروه دسته‌بندی‌نشده می‌افتد.
منبع‌های آماده در ابزار برای همین ساخته شده‌اند؛ هر کدام منبع و رسانهٔ استاندارد را با هم پر می‌کنند. تلگرام و اینستاگرام با رسانهٔ شبکهٔ اجتماعی، خبرنامه با ایمیل، گوگل و یکتانت با تبلیغ کلیکی و پیامک با رسانهٔ پیامک. برای رسانه، به چند مقدار ثابت و شناخته‌شده بسنده کنید و هیچ‌وقت برای هر کمپین مقدار تازه‌ای نسازید. اگر تیم بزرگی دارید، این چند مقدار را در جایی بنویسید که همه ببینند.
قرارداد نام‌گذاری؛ جایی که گزارشها خراب یا درست میشوند
ساختن لینک UTM کار یک دقیقه است. چیزی که پس از شش ماه تعیین میکند گزارش‌های شما قابل استفاده‌اند یا نه، یکدستی نام‌هاست. آنالیتیکس به بزرگی و کوچکی حروف حساس است؛ تلگرام با حرف بزرگ و تلگرام با حرف کوچک را دو منبع جداگانه میشمارد و گزارش شما دو ردیف برای یک منبع خواهد داشت. فاصله در نام‌ها هم در لینک به نویسهٔ کدگذاریشده تبدیل میشود و هم در گزارشها دردسرساز است. ابزار هر دو مشکل را خودکار حل میکند؛ همهٔ مقادیر را به حروف کوچک و فاصله‌ها را به خط تیره تبدیل میکند و اگر چنین تبدیلی انجام داد، زیر لینک پیغام میدهد.
برای نام کمپین، قالبی انتخاب کنید که موضوع و زمان را با هم داشته باشد؛ مثل نمونهٔ پیش‌فرض ابزار که تخفیف نوروز با سال آن است. این‌طور، کمپین نوروز امسال با نوروز سال بعد در گزارش قاطی نمی‌شود. نام‌ها را کوتاه و قابل فهم نگه دارید و از کدهای رمزی که فقط سازنده‌شان معنایش را می‌داند پرهیز کنید. ساده‌ترین عادت مفید این است که هر لینک UTM را که می‌سازید، در یک جدول ساده با تاریخ، کانال، هدف و لینک کامل ثبت کنید. شش ماه بعد که گزارش را باز می‌کنید، می‌دانید هر ردیف مربوط به کدام کار بوده است.
نام‌ها را انگلیسی بنویسید. ابزار حروف فارسی را رد نمی‌کند، اما هر حرف فارسی در لینک به چند نویسهٔ کدگذاریشده با علامت درصد تبدیل میشود و لینک کوتاه شما ناگهان سه برابر بلند میشود. در گزارشها هم فیلتر کردن و جست‌وجوی نامهای انگلیسی ساده‌تر است. اگر می‌خواهید ببینید یک لینک کدگذاریشده در اصل چه بوده، رمزگشایی URL آن را به متن خوانا برمی‌گرداند.
UTM برای تلگرام، اینستاگرام و تبلیغ در کانال‌ها
تبلیغ در کانال‌های تلگرامی در ایران از رایج‌ترین روش‌های بازاریابی است و دقیقا همان جایی است که UTM بیشترین ارزش را دارد. اگر در پنج کانال تبلیغ می‌دهید، برای هر کانال لینک جداگانه بسازید؛ منبع همه تلگرام، رسانه شبکهٔ اجتماعی، نام کمپین یکسان و در پارامتر محتوا نام هر کانال. پس از یک هفته، گزارش آنالیتیکس نشان میدهد هر کانال چند بازدید، چه مدت ماندن در سایت و چند خرید آورده است. این عدد خیلی دقیق‌تر از آمار بازدید پستی است که خود کانال به شما میدهد.
در اینستاگرام، لینک قابل کلیک فقط در چند جا ممکن است؛ بیو، استوری با برچسب لینک و آگهی‌ها. برای هر کدام لینک جداگانه با مقدار متفاوت در پارامتر محتوا بسازید تا بفهمید استوری بیشتر بازدید می‌آورد یا لینک بیو. برای پیام‌رسان‌ها هم لینکهایی که مستقیم گفت‌وگو را باز می‌کنند، با ساخت لینک تلگرام و ساخت لینک واتساپ ساخته میشوند. البته این لینک‌ها به خود پیام‌رسان می‌روند، نه به سایت شما، و UTM رویشان کاربردی ندارد.
UTM برای پیامک، ایمیل و تبلیغات چاپی
در پیامک تبلیغاتی، طول لینک اهمیت دارد. هر پیامک فارسی حدود هفتاد نویسه جا دارد و لینک UTM بلند به‌راحتی نیمی از آن را می‌گیرد و پیامک را دوتکه و گران‌تر میکند. برای پیامک، نامهای کوتاه انتخاب کنید و پارامترهای اختیاری را کنار بگذارید. اگر باز هم لینک بلند است، از کوتاه‌کنندهٔ لینک روی دامنهٔ خودتان استفاده کنید که پس از کلیک، کاربر را به لینک کامل UTM هدایت کند.
برای تبلیغات چاپی مثل بروشور، پوستر، کارت ویزیت یا بسته‌بندی محصول، QR کدی که ابزار زیر لینک می‌سازد همان کار را میکند؛ کاربر کد را اسکن میکند و با لینک UTM وارد سایت میشود. برای هر رسانهٔ چاپی کد جداگانه بسازید تا بفهمید بروشور نمایشگاه بیشتر بازدید آورده یا کارت داخل بسته‌بندی. اگر QR کد با طراحی و رنگ دلخواه یا خروجی برداری برای چاپ بزرگ می‌خواهید، لینک نهایی را کپی کنید و در ساخت QR کد بگذارید.
ساخت لینک UTM برای یک کمپین واقعی
فرض کنید فروشگاهی برای شب یلدا تخفیف گذاشته و می‌خواهد آن را در کانال تلگرام خودش، در استوری اینستاگرام و در خبرنامهٔ ایمیلی اعلام کند. اول یک نام کمپین برای همه انتخاب میشود، مثلا تخفیف یلدا با سال جاری، که در هر سه لینک یکسان است. برای لینک تلگرام، دکمهٔ آمادهٔ تلگرام را بزنید تا منبع و رسانه پر شوند و فقط نام کمپین را بنویسید. برای استوری، دکمهٔ اینستاگرام و در پارامتر محتوا کلمه‌ای مثل استوری. برای خبرنامه، دکمهٔ خبرنامه که رسانه را ایمیل می‌گذارد. هر سه لینک را کپی کنید و در جدول کمپین‌ها ثبت کنید.
یک هفته بعد، گزارش آنالیتیکس را با فیلتر همین نام کمپین باز می‌کنید و سه ردیف می‌بینید که هر کدام بازدید، زمان ماندن و خرید خودش را دارد. ممکن است معلوم شود خبرنامه با بازدید کمتر، فروش بیشتری آورده؛ چون کسانی که ایمیل شما را باز می‌کنند، مشتریان وفادارتری‌اند. یا اینکه استوری بازدید زیادی آورده ولی بیشترشان چند ثانیه بعد صفحه را بسته‌اند. این‌ها دقیقا همان اطلاعاتی است که بدون UTM هیچ‌وقت به دست نمی‌آمد و در کمپین بعدی، بودجه و وقت را جای درست خرج می‌کنید.
نتیجه را کجای آنالیتیکس ببینیم؟
در نسخهٔ فعلی گوگل آنالیتیکس، گزارش اصلی برای دیدن نتیجهٔ UTM، گزارش جذب ترافیک در بخش جذب است. این گزارش به‌طور پیش‌فرض بازدیدها را بر اساس کانال‌های پیش‌فرض نشان میدهد و می‌توانید بُعد اصلی جدول را به منبع و رسانهٔ نشست یا کمپین نشست تغییر دهید تا ردیف‌ها دقیقا با مقدارهایی که در لینک‌ها گذاشته‌اید نمایش داده شوند. برای دیدن پارامتر محتوا و کلمه، بُعد ثانویه اضافه کنید یا از بخش کاوش، گزارش سفارشی بسازید.
دادهها معمولا با چند ساعت تأخیر در گزارش‌های استاندارد ظاهر میشوند. اگر می‌خواهید همان لحظه مطمئن شوید لینک درست کار میکند، روی لینک UTM بزنید و گزارش لحظه‌ای آنالیتیکس را باز کنید؛ بازدید شما باید با همان منبع و رسانه دیده شود. این آزمایش ساده را پیش از ارسال پیامک به هزاران نفر یا چاپ هزاران بروشور انجام دهید. اگر از ابزار تحلیل دیگری استفاده می‌کنید، بیشترشان پارامترهای UTM را به همین شکل می‌شناسند و گزارش مشابهی دارند.
UTM و سئو؛ آیا لینکهای تکراری مشکل میسازند؟
لینک UTM از نظر فنی نشانی متفاوتی با صفحهٔ اصلی است و ممکن است این نگرانی پیش بیاید که موتور جست‌وجو آن را صفحهٔ تکراری بداند. اگر صفحه‌های سایت شما تگ canonical درست داشته باشند که به نشانی اصلی و بدون پارامتر اشاره کند، مشکلی پیش نمی‌آید و گوگل همهٔ نسخه‌های دارای UTM را به همان صفحهٔ اصلی نسبت میدهد. بیشتر سیستم‌های مدیریت محتوا و افزونه‌های سئو این تگ را خودکار می‌گذارند. برای بررسی و ساختن آن، ساخت متا تگ را ببینید.
تنها جایی که UTM واقعا مشکل می‌سازد، لینکهای داخلی سایت است. اگر روی بنر صفحهٔ اصلی خودتان که به صفحهٔ تخفیف می‌رود UTM بگذارید، کاربری که از گوگل آمده و روی آن بنر زده، در گزارش منبعش از گوگل به بنر داخلی تغییر میکند. نتیجه این است که سهم واقعی گوگل در فروش کمتر از واقع دیده میشود. برای سنجیدن عملکرد بنرها و لینکهای داخلی، از رویدادهای آنالیتیکس استفاده کنید، نه UTM.
نکته‌های فنی ابزار
ابزار نشانی مقصد را باید کامل و با پروتکل بگیرد؛ اگر نشانی را بدون بخش آغازین https بنویسید، پیغام میدهد که نشانی معتبر نیست. اگر نشانی مقصد خودش پارامترهایی دارد، مثلا شمارهٔ محصول یا فیلتر رنگ، ابزار آن‌ها را نگه می‌دارد و پارامترهای UTM را کنارشان اضافه میکند. اگر نشانی بخش لنگر داشته باشد، یعنی بخشی که با علامت شارپ شروع میشود و به جای مشخصی از صفحه می‌رود، ابزار پارامترها را درست پیش از آن می‌گذارد تا لنگر کار کند و پارامترها هم خوانده شوند. اگر پارامتری با همان نام از قبل در لینک باشد، مقدار تازه جای آن را می‌گیرد.
پارامترهای تازه‌تر و محدودیت‌ها
علاوه بر پنج پارامتر کلاسیک، نسخهٔ فعلی گوگل آنالیتیکس چند پارامتر تازه‌تر هم می‌شناسد؛ مهم‌ترینشان شناسهٔ کمپین است که برای وصل کردن داده‌های هزینهٔ تبلیغات از منابع بیرونی به کار می‌رود. این پارامترها برای کاربردهای پیشرفته‌اند و بیشتر کسب‌وکارهای کوچک و متوسط به آن‌ها نیازی ندارند؛ ابزار هم برای ساده ماندن، فقط پنج پارامتر کلاسیک را می‌سازد. اگر شبکهٔ تبلیغاتی شما خودش پارامترهای ردیابی به لینک اضافه میکند، مثل تبلیغات گوگل که شناسهٔ کلیک خودش را می‌گذارد، معمولا لازم نیست برای همان آگهی‌ها UTM دستی بسازید.
یادتان باشد که UTM فقط بازدیدهایی را ثبت میکند که از همان لینک آمده‌اند. کسی که پست تلگرام شما را دیده، لینک را نزده و چند روز بعد نام سایت را در گوگل جست‌وجو کرده، در گزارش به‌عنوان بازدید از جست‌وجو ثبت میشود، نه از تلگرام. پس عددهای UTM را حداقلِ اثر هر کانال بدانید، نه کل اثر آن.
ابزارهای مرتبط
برای نشانی‌هایی که در لینک UTM می‌گذارید، ساخت اسلاگ نشانی‌های کوتاه و تمیز از عنوان فارسی می‌سازد. سایر ابزارهای بازاریابی و سئو در ابزارهای سئو فهرست شده‌اند.
آخرین بازبینی محتوا: · تیم تحریریه ابزار جیبی