QR کد چیست و چطور یک QR کد درست بسازیم؟

QR کد (Quick Response Code) بارکدی دوبعدی است که سال ۱۹۹۴ شرکت ژاپنی دنسو ویو برای ردیابی قطعات خودرو طراحی کرد. امروز روی منوی رستوران‌ها، کارت ویزیت، بسته‌بندی کالا و بیلبوردها دیده می‌شود، چون دوربین هر گوشی هوشمندی بدون نصب برنامه آن را می‌خواند. اما بسیاری از QR کدها بد طراحی شده‌اند: اسکن نمی‌شوند، بعد از مدتی از کار می‌افتند یا کاربر را به سایت اشتباه می‌برند.

QR کد چطور کار می‌کند؟

هر QR کد از مربع‌های کوچک سیاه و سفید (ماژول) تشکیل شده است. سه مربع بزرگ در گوشه‌ها به دوربین کمک می‌کنند جهت و اندازهٔ کد را تشخیص دهد و بقیهٔ ماژول‌ها داده را نگه می‌دارند. ظرفیت QR کد به حجم داده بستگی دارد: لینک کوتاه در کدی ۲۵ × ۲۵ ماژولی جا می‌شود، اما متن طولانی کدی متراکم‌تر و سخت‌خوان‌تر می‌سازد.

QR کد ایستا یا پویا؟

اگر به آمار و تغییر مقصد نیاز ندارید، QR ایستا انتخاب امن‌تری است. ترفند ساده برای داشتن هر دو مزیت: QR ایستا را به صفحه‌ای از سایت خودتان لینک دهید؛ بعدا می‌توانید آن صفحه را به هر مقصدی ریدایرکت کنید و آمار را هم در گوگل آنالیتیکس ببینید (با لینک UTM). ساخت QR کد در ابزار جیبی کد ایستا و بدون واترمارک می‌سازد.

سطح تصحیح خطا

QR کد حتی اگر بخشی از آن کثیف یا پاره شود قابل خواندن است. چهار سطح وجود دارد: L (حدود ۷٪)، M (۱۵٪)، Q (۲۵٪) و H (۳۰٪). سطح بالاتر یعنی کد مقاوم‌تر اما متراکم‌تر. برای بیشتر کاربردها M کافی است و اگر لوگو وسط کد می‌گذارید، H لازم است چون لوگو بخشی از ماژول‌ها را می‌پوشاند.

اندازه و رنگ مناسب برای چاپ

• قاعدهٔ سرانگشتی: عرض QR کد دست‌کم یک‌دهم فاصلهٔ اسکن باشد؛ برای کارت ویزیت که از ۲۵ سانتی‌متری اسکن می‌شود، حدود ۲٫۵ سانتی‌متر.
• اطراف کد حاشیهٔ خالی بگذارید؛ متن یا تصویر چسبیده به کد اسکن را مختل می‌کند.
• رنگ ماژول‌ها باید تیره‌تر از پس‌زمینه باشد. QR معکوس (سفید روی مشکی) را برخی گوشی‌ها نمی‌خوانند.
• برای چاپ، فایل SVG (برداری) به چاپخانه بدهید تا لبه‌ها در هر اندازه‌ای تیز بمانند.

QR کدهای کاربردی

• وای‌فای: مهمانان با یک اسکن و بدون تایپ رمز وصل می‌شوند. برای کافه‌ها یک شبکهٔ مهمان جدا بسازید و QR آن را منتشر کنید: QR کد وای‌فای
• کارت ویزیت (vCard): نام، شماره و ایمیل شما با یک اسکن در مخاطبان گوشی ذخیره می‌شود: QR کد کارت ویزیت
• منوی رستوران: لینک منوی آنلاین را QR کنید و روی میزها بگذارید؛ لینک کوتاه کد خواناتری می‌سازد.
• بسته‌بندی کالا: برای شناسهٔ کالا در فروشگاه‌ها هنوز بارکد خطی EAN-13 استاندارد است: ساخت بارکد

امنیت هنگام اسکن QR کد

کلاهبرداران گاهی برچسب QR جعلی روی پوستر یا پارکومتر می‌چسبانند تا کاربر را به صفحهٔ فیشینگ ببرند. قبل از باز کردن، آدرس نمایش‌داده‌شده را بخوانید و در صفحه‌ای که از QR ناشناس باز شده، رمز یا اطلاعات کارت وارد نکنید. اسکنر QR کد لینک‌ها را خودکار باز نمی‌کند و دامنه را جدا نشان می‌دهد تا راحت‌تر بررسی کنید.

چک‌لیست قبل از چاپ

1. کد را با دست‌کم دو گوشی متفاوت (اندروید و آیفون) اسکن کنید.
2. لینک مقصد را روی گوشی باز کنید و مطمئن شوید صفحه برای موبایل مناسب است.
3. اندازه، حاشیه و کنتراست رنگ را با قواعد بالا بسنجید.
4. نسخهٔ SVG را برای چاپ و PNG را برای وب نگه دارید.